དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེ་དངོས་མཇལ་གླེང་བ་《ཆོས་དུང་དཀར་པོའི་རང་མདངས》(ཕྱི་དུམ)

12179


རྩོམ་པ་པོ།   བསྟན་འཛིན་དགེ་ལེགས། 

33.jpg
དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེ། ཁྲ་འགུ་རིན་པོ་ཆེ། མེ་ཁེལ། ཚེ་རིང་ཤཀྱ། དབྱིན་ཇིའི་དགེ་རྒན་ཁ་འཕྲུལ་ནར་སྦ་སེ་ལགས་བཅས་མེ་ཁེལ་གྱི་གཟིམ་ཤག་ཏུ་༡༩༩༥ཟླ་༧པའི་ཚེས་༦ཉིན་བསྒྲོན།


<ཅ>བོད་ཡིག་འབྲི་ཐབས་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་སྟོན།

       སྐབས་དེ་དུས་དགོང་མོ་ཞིག་ལ་རྒན་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱི་གྱོས་པོ་ཕ་བཀྲས་གླིང་མིག་དམར་ཞུ་བ་ཆོས་སེམས་ཆེ་ཞིང་། ཀུན་ལ་བྱམས་བརྩེ་ཆེ་བས། ང་ཚོས་ཁོང་ལ་པཱ་ལགས་ཞུ་བའི་བགྲེས་སོང་ཞིག་ཡོད་པ་ཁོང་ནི་རྒན་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱི་ལྕམ་ཨ་ཅག་ལྷ་མོ་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱི་ཡབ་རེད། དགོང་མོ་ཞིག་པཱ་ལགས་ཀྱིས་ཤ་མོག་བཟོས་གནང་ནས། ང་ཚོ་ཐབ་ཚང་ནང་ལ་ཚ་ཚ་འུར་འུར་གྱིས་ལས་ཀ་བྱེད་ཞོར་ལ་དགོད་བྲོ་དང་། ཁ་རྩེད་སོགས་ཀྱིས་དགའ་སྤྲོའི་རྣམ་པའི་ཁོར་ཡུག་གིས་ཁེངས་ནས། རྒན་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱི་ཁང་པ་དེ་སྤྲོ་སྣང་དང་དྲོ་སྐྱིད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་ཞིང་ཁམས་ཤིག་ལ་གྱུར། ཐོག་ཁང་ནས་རིན་པོ་ཆེས་ངེད་ཚོའི་འཁྲུག་ཆ་དེ་གསན་ནས། ཕལ་ཆེར་དེ་ལ་ཡིད་སྨོན་སྐྱེས་ནས་མར་ཕེབས་པ་ལྟ་བུ་བྱུང་སོང་། ང་ཚོ་དངོས་སུ་མོག་མོག་བཟའ་བའི་སྐབས་ལ་ང་ཚོའི་གླེང་མོལ་ནང་ལ་ཡི་གེ་འབྲི་བའི་སྐོར་སླེབས། དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེས་གུས་པར། “ཁྱེད་རང་དེང་སང་བོད་ཡིག་འབྲི་བཞིན་ཡོད་དམ།”ཞེས་བཀའ་འདྲི་གནང་། དྲི་བ་དེ་ཐོས་མ་ཐག་གུས་པའི་ལུས་ཡོངས་ལ་ཚ་ཤར་ཞིག་ལངས། སེམས་ཁམས་ཡང་ལྗིད་དུ་ཕྱིན། ངས་ངོ་གནོངས་བཞིན་རིན་པོ་ཆེར། “རིན་པོ་ཆེས་མངོན་ཤེས་ཡོད་པ་ནང་བཞིན་ང་བཀར་གནང་སོང་། མ་གཞི་ངའི་ཕ་སྐད་བོད་ཡིག་ཡིན་རུང་། ད་ཆ་ཞིབ་འཇུག་གི་རྩོམ་ཡིག་དང་། ལས་ཀའི་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ཡིག་རིགས་ཚང་མ་དབྱིན་ཇིའི་ནང་ལ་འབྲི་དགོས་པས། དབྱིན་ཡིག་འབྲི་སྐབས་བརྡ་སྤྲོད་དང་། ཚིག་སྦྱོར་གྱི་དཀའ་ངལ་ཕྲན་བུ་ལས། གཏན་ནས་འབྲི་མི་ཐུབ་པ་འདི་འདྲ་མི་འདུག བོད་ཡིག་ནང་ལ་རྩོམ་ཞིག་འབྲི་དགོས་ན། སེམས་ནང་ལ་རྡོག་མཁྲེས་ལྕི་པོ་ཞིག་གིས་སྟེང་ནས་མར་མནན་ཡོང་བ་ལྟ་བུའི་ཚོར་བ་ཞིག་སྐྱེས་པ་དང་། ལག་པ་ཡང་རྔུལ་ཆུས་བརླན་ནས། ཡི་གེ་ཤོག་གྲངས་གསུམ་བཞི་ལ་ཉིན་གཅིག་ཙམ་འགོར་གྱི་འདུག རིན་པོ་ཆེས་ང་ཚོར་བོད་ཡིག་འབྲི་བར་མན་ངག་སོགས་ཡོད་ན་ཐུགས་རྗེས་གཟིགས་སྐྱབས་འཇུག་གནང་རོགས་”ཞུས་པ་དྲན། སྐབས་དེ་དུས་ངའི་འཁྲིས་སུ་ཡོད་པའི་པཱ་ལགས་ཀྱིས་ཀྱང་། “བླ་མ་ཡོད་དུས་ཆོས་ཞུས་ཟེར་བ་བཞིན་བསྟན་འཛིན་ལགས་ཀྱི་སྐྱབས་འཇུག་ཞུ་ཡུལ་ནོར་མེད། རིན་པོ་ཆེས་ཀྱང་བསྟན་འཛིན་ལགས་སུ་སློབ་སྟོན་གནང་རོགས། ཁོང་དངོས་གནས་རིག་གནས་ལ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་རེད། བསྟན་འཛིན་ལགས། སྔོན་མ་བོད་ལ་ལག་པ་སྟོང་པར་སྐྱབས་འཇུག་ཞུ་སྲོལ་མེད་པས། ཁྱེད་ནས་རིན་པོ་ཆེར་མོག་མོག་འདེགས་བཞིན་སྐྱབས་འཇུག་ཞུ་དགོས།”ཅེས་བཞད་གད་དང་མཉམ་དུ་བདག་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་། ང་ཚོའི་འཁྲུག་ཆ་འདོད་པའི་མོག་མོག་གི་སྟོན་མོ་དེ་རེ་ཞིག་ཁུ་སིམ་མེར་གྱུར་ནས་ཚང་མའི་བཞིན་རས་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྱོགས་ལ་བཅུས་པས། རིན་པོ་ཆེས་ལམ་གསེང་། “མན་ངག་སྤྲོད་པར་ལས་སླ་པོ་ག་པར་ཡོད། པཱ་ལགས་ཀྱི་གསུངས་པ་དེ་རེད། སྔོན་ལ་འབུལ་བ་གྱ་ནོམ་པ་གྲ་སྒྲིག་དགོས། དེ་བཞིན་ངས་ཀྱང་ཆོ་ག་རབ་དང་རིམ་པ་ཞིག་བསྒྲུབ་དགོས། ད་དུང་མོ་ཞིག་ཀྱང་འདེབས་དགོས།”ཞེས་བཞད་བགད་གནང་། མི་ཚང་མ་དགད་མོ་ཤོར་ནས་ཁང་པའི་ནང་ལ་འུར་སྒྲས་ཁེངས། ང་ཚོའི་དབུགས་དམ་པའི་ཁོར་ཡུག་དེར། ལུས་ལྷོད་པའི་མཁའ་རླུང་གསར་པ་ཞིག་ཤར། དེས་ཚང་མར་སྐྱིད་ལ་ལྷོད་པའི་ཚོར་བ་ཞིག་ཀྱང་སྦྱིན་པ་དེས། ངེད་ཚོའི་དགའ་སྟོན་གྱི་ཁོར་ཡུག་དེ་སླར་ཡང་གསོ་ཐུབ་པ་བྱུང་། འོན་ཀྱང་དེའི་དགོང་མོ་ང་ལ་མན་ངག་དེ་རགས་མ་སོང་། 

        དེ་ནས་ཉིན་ཤས་རྗེས་ཀྱི་ཞོགས་པ་ཞིག་ལ། པཱ་ལགས་ཀྱིས་ང་ལ་གསོལ་ཇ་དཀར་ཡོལ་གང་སྤྲད་པ་གནང་ནས་དེ་ཐོག་ཁང་ལ་རིན་པོ་ཆེར་ཕུལ་དགོས་པའི་བཀའ་གནང་། ངས་ཀྱང་ལམ་གསེང་དེ་འཁུར་ནས་རིན་པོ་ཆེའི་བཞུགས་ཁང་དེར་ཕྱིན།ཕྱི་རྒྱལ་ལ། ཁང་པའི་ནང་ལ་འགྲོ་སྐབས་ངེས་པར་དུ་སྒོ་བརྡུངས་ནས་དོ་བདག་ལ་བརྡ་སྤྲོད་དགོས་པ་དང་། ཡར་ཕེབས་ཆོག་པའི་བཀའ་མེད་པར་འགྲོ་སྲོལ་མེད། ངས་ཀྱང་དེའི་གོམས་གཤིས་བཅངས་ཏེ་རིན་པོ་ཆེའི་གཟིམ་སྒོ་བརྡུངས་ཀྱང་ལན་མ་ཐོས།དོ་སྣང་བྱུང་བར་སྒོ་དེ་ཏོག་ཙམ་ཕྱེ་ནས་བཞག་འདུག་པས། ག་ལེ་ཕར་འབུད་བཀྱག་གཏོང་སྐབས། རིན་པོ་ཆེ་ཉལ་ཁྲིའི་སྒང་ལ་དཀྱིལ་དཀྲུང་དུ་བཞུགས་ཏེ་ཞལ་འདོན་གནང་བཞིན་འདུག ཁོང་གིས་ང་ལ་ཇ་དེ་ཉལ་ཁྲིའི་ཟུར་གྱི་གློག་སྒྲོན་འཇོག་སའི་ཅོག་ཙེ་ཆུང་ཆུང་དེའི་སྟེང་འཇོག་དགོས་པའི་ལག་བརྡ་གནང་། ཞལ་ནས་བཀའ་མོལ་གང་ཡང་གནང་གི་མི་འདུག དེ་ནས་མར་འཐོན་མཁར། སླར་ཡང་མཛུབ་བརྡ་གནང་ནས་ང་རང་དེའི་འཁྲིས་ཀྱི་རྐུབ་སྟེགས་ཐོག་སྡོད་དགོས་པའི་བཀའ་ཕེབས།གུས་ཀྱང་ཅི་བྱེད་འདི་བྱེད་མེད་པར་དེའི་སྟེང་ལ་བསྡད་ནས་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་སྒུག་ནས་བསྡད། ཕལ་ཆེར་སྐར་མ་བཅུ་ཙམ་རིང་རིན་པོ་ཆེས་ད་དུང་གསུང་མི་བྱོན་པར་སྤྱན་བཙུམ་ཞིང་། ཕྱག་གཉིས་ཐལ་མོ་ལྟ་བུའི་བཟོ་དབྱིབས་ཤིག་གནང་ནས་ཐུགས་སྨོན་བསྐྱོན་བཞིན་བཞུགས། གང་འཚམ་ནས་རིན་པོ་ཆེས་སྨོན་ལམ་གྲུབ་པའི་རྣམ་འགྱུར་བཏོན་གནང་བས། ངས་ལམ་གསེང་ཡར་ལངས་ཏེ་ཅོག་ཙེའི་སྒང་གི་གསོལ་ཇ་དེ་རིན་པོ་ཆེར་ཕུལ། རིན་པོ་ཆེས་གསོལ་ཇ་མཆོད་ཞོར་གུས་པར་བཀའ་སློབ་ཕེབས་པར།“ཁ་སང་ཁྱེད་ཀྱིས་ཡི་གེ་འབྲི་སྟངས་སྐོར་ལ་སློབ་སྟོན་གྱིས་ཟེར་བར། གནད་འགག་གཙོ་བོ་དེ། དང་པོ་ཁ་སྐད་ནང་ལ་མར་འབྲི་དགོས། དཔེར་ན། སང་ཉིན་ཚེ་རིང་ཤཱཀྱ་ལགས་ཀྱིས་ང་ལོན་ཌོན་གྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་ལ་འཁྲིད་ཀྱི་རེད། ལྟ་བུ་ཐད་ཀར་ཁ་ནས་བཤད་པ་དེ་བྲིས་ན་འགྲིག་པ་རེད། ཁ་སྐད་ཤུགས་ཆེ་དྲགས་ན་དེ་རིམ་བཞིན་ཡིག་སྐད་ཐོག་སྤོ་བ་དང་། ད་དུང་དག་ཆ་དང་བརྡ་སྤྲོད་སོགས་ཡར་རྒྱས་བཏང་ན་ཡག་པོ་ཡོད། དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཡི་གེ་འབྲི་བར་དཀའ་ངལ་མེད། ཡག་ཤོས་བྱུང་ན་དང་པོ་ཉིན་ཐོ་ཡང་ཡང་འབྲི་དགོས། ཉིན་ཐོ་འབྲི་སྟངས་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད་པ་ལས། གཙོ་བོ་རིགས་གཉིས་འདུགགཅིག་དེ་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་ཐོ་འགོད་བྱེད་པ་ལྟར་ཞིབ་ཕྲ་མེད་པར་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་ཞིག་འབྲི་སྲོལ་འདུག སྔོན་མ་རྩེ་འགག་ གི་ཐོ་དེ་དག་འདི་འདྲ་པོ་འདུག གཉིས་པ་དེ། བརྗོད་གཞི་མང་པོའི་ནང་ནས་གནད་འགག་ཆེ་བ་གཅིག་བདམས་ནས་དེ་ལ་རྒྱས་བཤད་བྱེད་སྲོལ་འདུག དེ་ཕལ་ཆེར་ནུབ་ཕྱོགས་པ་དང་། དེང་དུས་ཀྱི་སྲོལ་ལྟ་བུ་རེད། ཁྱེད་རང་གིས་རྗེས་མ་དེ་ལག་བསྟར་བགྱིས་ནས་ཉིན་ཐོ་ཏོག་ཙམ་རྒྱགཐུབ་ན་ལེགས། གཙོ་བོ་བོད་ཡིག་ནང་ལ་རྩོམ་རིགས་མང་པོ་ཀློག་དགོས། དེ་ནས་བརྡ་སྤྲོད་དང་དུས་གསུམ་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས།”ཞེས་བཀའ་ཕེབས། ད་དུང་དྲན་པར་རིན་པོ་ཆེས། “ཉིན་ཐོ་འབྲི་སྐབས་བྱ་བ་ཞིག་གི་སྐོར་ལ་འབྲི་བཞིན་ཡོད་ན། བྱ་བ་དེའི་གོ་རིམ་མ་འཁྲུག་པ་བྱེད་དགོས། དཔེར་ན། པཱ་ལགས་ཀྱིས་པག་གཡོ་བའི་སྐོར་ལ་འབྲི་དགོས་ན། དེ་རིང་པཱ་ལགས་ཀྱིས་གསོལ་བ་མཆོད་སོང་། དང་པོ་ཕོར་པའི་ནང་ལ་པག་ཁུ་ཏོག་ཙམ་བླུགས་སོང་། དེ་ནས་རྩམ་པ་ཐུར་མ་བཞི་ཙམ་བསྐྱོན་སོང་། དེའི་རྗེས་ལ་ཕྱུར་ར་དང་ཅི་ནི་༼ཀ་ར།༽བསྐྱོན། དེ་ནས་ལག་པ་གཡོན་པས་ཕོར་པ་འོག་ནས་བཟུང་། ལག་པ་གཡས་པའི་མཛུབ་མོ་བཞི་དེ་རིམ་གྱིས་འགུལ་ནས་གསོལ་བ་གཡོས་སོང་།”དེ་ལྟ་བུའི་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་ཐོག་བྲིས་ན་བོད་ཡིག་འབྲི་བར་དཀའ་ངལ་མེད།”ཅེས་གདེང་ཚོད་ཆེན་པོས་གསུངས། རིན་པོ་ཆེའི་གོ་བདེ་ལ་ནང་དོན་བློ་ལ་འཇགས་སླ་བ། ཚིག་ཉུང་ལ་ནང་དོན་རྒྱ་ཆེ་བའི་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་དེ་ནི་ངོ་མ་མཁས་པའི་རྟགས་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་མངོན།ཕལ་ཆེར་གདམ་ངག་ཟེར་ན་འདི་ལྟ་བུར་གོ་བ་མིན་ནམ། གང་ལྟར་དྲིན་ཅན་ཁོང་གི་བཀའ་སློབ་འདིས་ངའི་བོད་ཡིག་གི་ཐོན་སྐྱེད་ལ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་བྱུང་། ལོ་དེ་ནས་ངས་བོད་དང་རྒྱ་གར་སོགས་ལ་ཡོད་པའི་གུས་པའི་སྤུན་མཆེད་དང་གྲོགས་པོ་རྣམས་ལ་ཡི་གེ་འབྲི་རྒྱུ་མང་རུ་ཕྱིན་སོང་། བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞིག་ནི་དེ་ནས་བཟུང་། ངའི་དབྱིན་ཇིའི་རྩོམ་ཡིག་གི་ནང་དོན་ཡང་ཁ་གསལ་རུ་ཕྱིན་པ་དང་། དེ་ངའི་དགེ་རྒན་ནས་དོ་སྣང་བྱུང་འདུག 

55.jpg
དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེ་དང་། འཇམ་དཔལ་རྒྱ་མཚོ། བསྟན་འཛིན་དགེ་ལེགས་བཅས་མེ་ཁེལ་གྱི་ཁྱམས་སུ་བསྒྲོན་པ།


      ངས་གོ་སྐབས་དེ་བརྒྱུད་ནས་རིན་པོ་ཆེར་ནང་ཆོས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཡང་དྲི་བ་རེ་གཉིས་ཕུལ་བ་ཡིན། རིན་པོ་ཆེས་གསུང་བར།“བརྡ་སྤྲོད་དང་སྙན་ངག་དེ་དག་རྨང་གཞི་ཏོག་ཙམ་ཡོད་ན། ཀློག་དེབ་བལྟས་ནས་རིམ་བཞིན་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཐུབ། ནང་ཆོས་ལ་དེ་ལྟར་མི་ཡོང་། སྔོན་ལ་བཤེས་གཉེན་ཡག་པོ་ཞིག་འཚོལ་དགོས། དེ་ལ་བརྟག་དཔྱད་ཡག་པོ་བྱས། དངོས་གནས་མཚན་ཉིད་ཚང་བའི་བཤེས་གཉེན་ཞིག་ཡིན་པ་ར་འཕྲོད་ན། བློ་གཅིག་སེམས་གཅིག་གིས་བསྟེན་དགོས། བསྟེན་ཟེར་བ་དེ་གཙོ་བོ་བཤེས་གཉེན་གྱི་བཀའ་བཞིན་སྒྲུབ་པའི་དོན་རེད།” ཅེས་གསལ་ཁ་བཏོན་པ་གནང་། “ཁྱེད་རང་སློབ་གྲྭ་ཐོན་རྗེས་འཆར་གཞི་གང་ཡིན་གསུངས།” ཕྲན་ནས་ང་རང་ཕལ་ཆེ་བ་ཨ་རིར་འགྲོ་རྒྱུ་གཏན་འཁེལ་སོང་། དེ་ལ་ཀུན་ཕན་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པའི་འགན་འཛིན་ཁོང་གིས་བོད་ནང་ལ་སློབ་གསོའི་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་བྱ་བ་མང་པོ་ཞིག་སྒྲུབ་བཞིན་པས། དེ་ལ་མཉམ་བཞུགས་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ཞུས་པར། རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནས། “ཨ་རིར་ཕྱིན་ན་དེ་གར་ར་སྟོད་སྐྱོང་བླ་རིན་པོ་ཆེ་བཞུགས་ཡོད་པས་ངེས་པར་དུ་ཁོང་བཙལ་ནས་བླ་མར་བསྟེན་ཐུབ་ན་ཤིན་ཏུ་ལེགས།  ཁོང་ངེས་པ་དོན་གྱི་མཁས་གྲུབ་གཉིས་ལྡན་གྱི་བླ་མ་ཚད་ལྡན་རེད། ངས་ལོ་གཅིག་གཉིས་གོང་ལ་ར་སྟོད་སྐྱོང་བླ་རིན་པོ་ཆེ་ལྷ་སར་མཇལ་བྱུང་། ཁོང་དགུང་ན་མཐོན་པོར་ཕེབས་རུང་སྐུ་གཟུགས་ཤིན་ཏུ་ཐང་པོ་འདུག དེ་བཞིན་དབྱིན་ལན་ལ་བསྡད་ན་གཟན་དཀར་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་བཞུགས་ཡོད། ད་ལྟ་བོད་ནང་ལ་ཁོང་ལྟ་བུའི་ཆོས་དང་རིག་གནས་གཉིས་ཀར་མཁྱེན་རྒྱ་དང་ལྷག་བསམ་ཡོད་པ་ཤིན་ཏུ་དཀོན། དེའི་སྟེང་ལ་གཟན་དཀར་རིན་པོ་ཆེ་ནི་སྲིད་གཞུང་གི་མི་རིགས་སྲིད་བྱུས་སོགས་ལ་ཡང་མཁྱེན་རྒྱ་ཆེན་པོ་རེད།”ཅེས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བའི་སློབ་སྟོན་གནང་། ད་དུང་ཁོང་ནས། “དེ་བཞིན་དུས་ཚོད་སྟོང་པ་ཡོད་ཚེ། ལྷག་པར་དུ་ཞོགས་པ་ཁ་འདོན་དང་སྨོན་ལམ་བརྒྱབ་ཐུབ་ན་ལེགས། སྨོན་ལམ་ཟེར་བ་འདི་རང་གི་འདོད་པ་དེ་ཚོ་མངོན་འགྱུར་བྱེད་པའི་ཐབས་གཅིག་རེད། དེ་དངོས་གཙོ་སྨྲ་བས་ལག་ལེན་གཏོང་གི་ཡོད། དཔེར་ན། མའོ་ཀྲུ་ཞི་ཁྲི་ལོར་བརྟན་པ་ཤོག་ཟེར་བའི་སྨོན་ལམ་དངོས་གཙོ་སྨྲ་བའི་ནང་རྒྱུན་གཏན་གྱི་བྱ་བ་རེད།  མདོར་ན་སྨོན་ལམ་རེད།  ང་ཚོ་ཆོས་ཁས་ལེན་མཁན་ཡིན་ན་སྨོན་ལམ་དེ་ཆོས་ཉམས་ལེན་གྱི་གོམ་པ་དང་པོ་དེ་རེད།”ཅེས་བཀའ་ཕེབས། “ང་རང་སྨོན་ལམ་རྒྱག་རྒྱུར་དགའ་པོ་ཡོད་ལ། སྨོན་ལམ་དེ་ཚོ་མངོན་འགྱུར་བྱུང་བ་ཐེངས་མང་པོ་ར་སྤྲོད་བྱུང་། དཔེར་ན། སྔོན་མ་ཡབ་གཞིས་སྟག་ལྷ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཚབ་ཞུས་ནས་༡༩༨༠ ནང་ལ་རྒྱ་ནག་ལ་ཀྲུང་དབྱང་གི་དཔོན་རིགས་མཇལ་བར་ཕེབས་པ་རེད། སྐབས་དེ་དུས་༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་དགོངས་འཆར་དུ་མ་ཞིག་ཀྲུང་དབྱང་ལ་འབུལ་བའི་ནང་ལ་གཅིག་དེ་བོད་ཕྱི་ནང་གི་མཁས་པ་མཉམ་འཛོམས་ཐོག་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་བྱ་རྒྱུའི་བསམ་འཆར་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་སྟག་ལྷ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་ཀྲུང་དབྱང་ལ་ཕུལ་བ་རེད། ངས་ཤེས་པར་གཟན་དཀར་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། ང་རང་ཐོ་དེའི་ནང་ལ་ཡོད་འདུགསྐབས་དེ་དུས་ང་ཚོས་ཀྱང་དེ་ཐོས་འཕྲལ་སེམས་འགུལ་ཐེབས་ནས། སྨོན་ལམ་ནན་པོ་བརྒྱབ་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་བགྱིས་ཐུབ་ན་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ལ་རླབས་ཆེ་བའི་ཕན་འབྲས་འཐོན་གྱི་རེད། ཚོགས་འདུ་དེ་ལག་བསྟར་བྱེད་མ་ཐུབ་ཀྱང་། ད་རེས་འདིར་སྟག་ལྷ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས་དང་། གཟན་དཀར་རིན་པོ་ཆེ། དེ་བཞིན་ལོ་རྒྱུས་རྩོམ་པ་པོ་ཚེ་རིང་ཤཱཀྱ་ལགས་ང་ཚོ་ས་ཆ་གཅིག་ལ་འཛོམས་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་རེད། དེ་ཚོ་སྨོན་ལམ་གྱི་མཐུ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད།”ཅེས་གསུངས། 

       དེ་ནས་ཉིན་གཅིག་གུས་པའི་དགེ་རྒན་དང་གྲོགས་པོ་ཡིན་པ་ཨོག་སི་ཕོར་ཌི་སློབ་ཆེན་གྱི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་དང་། སྦར་མའི་མང་གཙོའི་ལས་འགུལ་གྱི་དབུ་ཁྲིད་ལྕམ་ཨང་སན་སུ་ཇི་མཆོག་གི་ཁྱོ་བོ་དབྱིན་ཇི་བ་མེ་ཁེལ་ཨ་རི་སི་ཞུ་བ་ཁོང་གིས་དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེ་དང་། རྒན་འཇམ་དཔལ་ལགས། དེ་བཞིན་རྒན་ཚེ་རིང་ཤཱཀྱ་ལགས་བཅས་གྲོང་ཁྱེར་ཨོག་སི་ཕོར་ཌི་ ཡི་ནང་ལ་ཆགས་པའི་ཨོག་སི་ཕོར་ཌི་སློབ་ཆེན་སྐད་གྲགས་ཅན་དེར་གདན་ཞུས་བྱས། མེ་ཁེལ་གྱིས་ཕྲན་ལ་ཤ་མོག་མོག་གྲ་སྒྲིག་གྱིས་གསུངས་པ་ལྟར། ཁོང་གི་ནང་ལ་རོགས་པ་འགའ་ཤས་འཁྲིད་ནས་ཞལ་ལག་གྲ་སྒྲིག་བྱས། སྐབས་དེ་དུས་དཔལ་ཀརྨ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་མཁན་ཆེན་དང་། ད་ལྟའི་རྒྱལ་དབང་ཀརྨ་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བདུན་པ་ཨུ་རྒྱན་འཕྲིན་ལས་རྡོ་རྗེ་མཆོག་གི་ཡོངས་འཛིན་ཁྲ་འགུ་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་གྲོང་ཁྱེར་དེར་ཕེབས་པ་དང་སྐབས་འཁེལ་ནས། མེ་ཁེལ་གྱིས་ཁྲ་འགུ་རིན་པོ་ཆེ་ཉིན་དེར་གསོལ་ཚིགས་ལ་གདན་ཞུས་བྱས། དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེ་དང་། ཁྲ་འགུ་རིན་པོ་ཆེ། རྒན་འཇམ་དཔལ་ལགས། རྒན་ཚེ་རིང་ཤཱཀྱ་ལགས།ད་ལྟའི་ཀུན་ཕན་ཐེབས་རྩའི་ སྦྱིན་བདག་ཨ་རི་བ་ཨན་ཌི་ཡ་སོ་རོ་སི། དེ་བཞིན་མེ་ཁེལ་དང་ ༡༩༨༠ ནང་ལ་བོད་ནང་ལ་དབྱིན་ཇིའི་དགེ་རྒན་བྱེད་མྱོང་བ་ཁ་འཕྲུལ་ནར་སྦ་སེ་ བཅས་མི་མང་པོ་མཉམ་དུ་འཛོམས་ནས་ཉིན་དགུང་མེ་ཁེལ་གྱི་ལྡུམ་རའི་ནང་ལ་གསོལ་ཚིགས་བཤམ། སྐབས་དེ་དུས་གསོལ་ཚིགས་མ་བཏང་ཙམ་གྱི་སྔོན་ལ། དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེས་དེ་རིང་རྟེན་འབྲེལ་ཡག་པོ་བྱུང་སོང་། དེ་རིང་འཁྲུངས་ལྷ་དབྱར་གསོལ་གྱི་ཉིན་མོ་རེད། ང་ཚོ་ཚང་མ་འདིར་འཛོམས་ནས་འཁྲུངས་ལྷ་དབྱར་གསོལ་བྱ་རྒྱུ་བྱུང་བ་འདི་རྟེན་འབྲེལ་ཡག་པོ་བྱུང་སོང་གསུངས། འཁྲུངས་ལྷ་དབྱར་གསོལ་ནི་ལྷ་སར་ལོ་ལྟར་༧རྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་འཁྲུངས་སྐར་དུས་ཆེན་ཡིན་པ་དང་། ལྷ་སར་བོད་པ་ཚོས་ཞོགས་པ་སྔ་པོ་ནས་བར་སྐོར་དང་གླིང་སྐོར་ནང་ལ་སྐུ་བསང་འབུལ་བ་དང་། ལྷ་སའི་ཉེ་འདབས་ཀྱི་བུམ་པ་རི་སོགས་ལ་དར་ལྕོག་འཛུགས་སྲོལ་ཡོད་འདུག དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེས་ང་ཚོར་༧རྒྱལ་བའི་ཞབས་བརྟན་དཔེ་ཆ་ཡོད་དམ་ཞེས་བཀའ་འདྲི་གནང་བར། ངས་མེ་ཁེལ་ལ་དྲི་བ་དེ་ཕུལ་བ་ཡིན། ཁོང་བྲེལ་འཚུབ་དང་བཅས་ང་གཉིས་ཁོང་གི་དཔེ་མཛོད་ནང་ཕྱིན་ནས་བཙལ་བ་ཡིན་རུང་། ཁོང་གི་དཔེ་མཛོད་ནང་གི་བོད་པའི་དཔེ་ཆ་མང་ཆེ་བ་བོད་ཀྱི་བླ་མ་དང་མཁས་དབང་ཚོའི་གསུང་འབུམ་དང་། འབྲུག་པ་བཀའ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁ་འདོན་དང་ཆོ་ག་ལས་༧རྒྱལ་བའི་ཞབས་བརྟན་མི་འདུག གསོལ་ཚིགས་མ་ཕུལ་བའི་སྔོན་ལ། དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེས་དབུ་འཁྲིད་ནས། ༧རྒྱལ་བའི་ཞབས་བརྟན་རབ་འབྱམས་རྒྱལ་བ་མ་དབུ་འཛུགས་ཀྱིས་གསུང་འདོན་གནང་། དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེ་མ་གཏོགས་གཞན་པ་མང་ཆེ་བར་ཞབས་བརྟན་དེ་ཐུགས་ལ་འདོན་རྒྱུ་མི་འདུག རྗེས་མ་ཁྲ་འགུ་རིན་པོ་ཆེར་མེ་ཁེལ་གྱིས་༧རྒྱལ་བའི་ཞབས་བརྟན་གྱི་སྐོར་ལ་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། ཁྲ་འགུ་རིན་པོ་ཆེས་གསུང་དོན།ཀརྨ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་དགོན་པ་ཁག་ནང་ལ་རྒྱལ་དབང་ཀརྨ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་དྲུག་པས་མཛད་པའི་༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞབས་བརྟན་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་འདོན་གྱི་རེད་ཅེས་གསུངས། ཁྲ་འགུ་རིན་པོ་ཆེས་གསུང་དོན། རྒྱལ་དབང་ཀརྨ་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་དྲུག་པ་མཆོག་གིས་༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞབས་བརྟན་མི་འདྲ་བ་གསུམ་ཙམ་མཛད་ཡོད་གསུངས། དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེས་རྗེས་མ་དེ་དག་པར་བསྐྲུན་གནང་བའི་རེ་སྐུལ་གནང་སོང་།

      ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༧ ལོ་ནི་ངའི་མི་ཚེའི་ནང་གི་ཅུང་མངོན་གསལ་དོད་པའི་དུས་ཚིགས་ཤིག་ཏུ་སྣང་། ལོ་དེར་ངས་ལོ་བདུན་ཙམ་རིང་སློབ་གཉེར་དང་འཚོ་བ་རོལ་མྱོང་བའི་དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་ཁབ་དང་། བདག་ལ་དྲིན་ཆེ་བའི་གྲོགས་པོ་དང་གྲོགས་མོ་མང་པོ་ཞིག་བཞག་ནས། སྔར་བཞིན་ཆ་མེད་རྒྱུས་མེད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་གསར་པ་ཨ་རིར་ཁ་ཕྱོགས། ངས་སྔར་བཞིན་བརྗོད་པ་ནི་དེའི་གོང་རོལ་གྱི་ལོ་བཅུའི་ཙམ་ན་ངས་རང་གི་ཕ་ཡུལ་གངས་ལྗོངས་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་ས་བཞག་ནས་ལོ་བཅུ་ཕྱིན་ཟིན་པ་དང་། དེའི་བར་ན་ཆ་མེད་རྒྱུས་མེད་ངང་བལ་ཡུལ་དང་རྒྱ་གར་གཉིས་འགྲིམས་མྱོང་། 


<ཆ> དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེ་ཨ་རིར་སྨན་བཅོས་ལ་ཕེབས་པའི་སྔ་ཕྱིའི་བག་ཆགས།

      ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༧ ཟླ་བ་དང་པོའི་ནང་ཨ་རིར་ཀུན་ཕན་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པའི་བཀའ་བཞིན་ནེའུ་ཡོག་ལ་ལས་ཞུགས་བྱས་ནས་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པ་དེའི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་སྟེ། བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཡོད་དོ་ཅོག་ལ་སློབ་གསོ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་བའི་ཕུགས་རིང་གི་འཆར་གཞི་བཟོས་པ་དང་། ལྷག་བསམ་དག་པའི་ལས་རོགས་དུ་མ་དང་མཉམ་དུ་ལས་གཞི་ལག་བསྟར་ཞུས། སྐབས་དེ་དུས་ལོ་གཅིག་གི་ནང་། བོད་ནང་གི་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ས་ཁུལ་ལ་རོགས་སྐྱོར་ཨ་སྒོར་ས་ཡ་ལྔ་ཙམ་གཏོང་བཞིན་ཡོད། ལོ་དེའི་ཟླ་བ་བདུན་པའི་ནང་ལ་གུས་ཚོའི་དབུ་ཁྲིད་གཉིས་པ་ཁིམ་མོ་རི་སི་ ནས་གུས་པ་ཁོང་གི་ཡིག་ཚང་ནང་ལ་བསྐོངས་ནས། བོད་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་བསྙུན་ནས་རྒྱ་ནག་ལ་སྨན་བཅོས་གནང་བཞིན་ཡོད་མུས། དེ་གར་མཐུན་རྐྱེན་མི་ལེགས་པས། མགྱོགས་མྱུར་ཁོང་ཨ་རིར་སྨན་བཅོས་ལ་གདན་འདྲེན་ཞུ་དགོས་སྟབས། ལས་དོན་དེའི་ཐད་འགན་འཁུར་དགོས་པ་མ་ཟད། ཁོང་ཨ་རིའི་སྨན་ཁང་གང་དུ་བཞུགས་རིང་ས་གནས་སུ་བསྐྱོད་ནས་ཞབས་ཕྱི་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་བཀའ་ཕེབས། དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེ་སྙུན་པའི་གསར་འགྱུར་དེ་ཐོས་འཕྲལ། ལུས་སེམས་ལ་གྲང་ཤུར་བརྒྱབ་ཅིང་། བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་སླར་གསོའི་བྱ་བར་སྨག་རུམ་མུན་པའི་ནང་ལ་བྱམས་བརྩེའི་ཉི་འོད་འདྲེན་མཁན་ཁོང་ལྟ་བུའི་སྐུ་ཚེར་བར་ཆད་བྱུང་བ་ནི་ང་ཚོ་གངས་ཅན་པ་རྣམས་ཀྱི་གྱོང་གུན་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད་སྙམ་ནས་སྐྱོ་བ་དང་། ཆགས་སྒོ་ཐམས་ཅད་ཅིའི་ཕྱིར་ང་ཚོ་བོད་པའི་སྟེང་ལ་བབས་དགོས་སམ་སྙམ་པའི་ཁོང་ཁྲོའི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་དམ་པོར་ཟིན་པས། རེ་ཞིག་དབུ་ཁྲིད་ལ་ཡང་སྐད་ཆ་ཤོད་མི་འདོད་པའི་གནས་སུ་གྱུར།

      རིམ་བཞིན་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བར་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལྷ་སར་སྨན་བཅོས་ཞུ་སྐབས། ཞབས་ལ་རུས་སྐྲན་ཡོད་པ་མཁྱེན་ནས་རྒྱ་ནག་ཁྲེན་ཏུར་སྨན་བཅོས་གནང་བར་ཕེབས། སྐབས་དེར་ཁྲེན་ཏུར་སྨན་བཅོས་ཡག་པོ་ཡོང་གི་མེད་པ་མཁྱེན་ནས། རེ་སྐུལ་ཞུས་པ་བཞིན་ཨ་རིའི་ནང་ལ་བཞུགས་པའི་ཉག་རེ་མཁན་སྤྲུལ་དགེ་ལེགས་རིན་པོ་ཆེས་ཨ་རིའི་ནང་ལ་སྨན་བཅོས་ཡོང་བའི་ཐབས་ཤེས་གནང་བཞིན་འདུག དགེ་ལེགས་རིན་པོ་ཆེས་ཁོང་གི་སློབ་མ་རོལ་དབྱངས་རྩོམ་པ་པོ་གྲགས་ཅན་ཧྥི་ལིབ་གྷེལ་ལ་སེ་ ལ་སྨན་ཁང་འཚོལ་དགོས་པའི་བཀའ་གནང་། ཀུན་ཕན་ཐེབས་རྩའི་སྦྱིན་བདག་དང་དབུ་ཁྲིད་ཨན་ཌེ་ཡ་སོ་རོ་སི་དང་། དབུ་ཁྲིད་གཞོན་པ་ཁིམ་ལ་དཔལ་འབྱོར་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་རེ་འདུན་ཞུས་འདུག ཁོང་རྣམ་པ་གཉིས་ནས་གུས་པས་དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེ་དབྱིན་ཇིའི་ལུང་པར་མཇལ་མྱོང་བ་མཁྱེན་གྱི་ཡོད་སྟབས། ཕྲན་ལ་དེའི་སྐོར་ཞབས་ཕྱི་ཞུ་དགོས་པའི་བཀའ་ཕེབས་པ་རེད། ཧྥི་ལིབ་མཆོག་ནས་ཨ་རིའི་གྲོང་ཁྱེར་ལོ་ཇི་ཨན་ཇིལ་སི་ ལ་བརྟེན་གཞི་བྱས་པའི་འཛམ་གླིང་ནང་གི་སྐྲན་ནད་སྨན་ཁང་ལེགས་ཤོས་སི་དར་སི་ནལ་ལ་ (Cedars-Sinai Medical Center) སྨན་བཅོས་གནང་རྒྱུའི་ཐག་གཅོད་གནང་འདུག ཀུན་ཕན་ཐེབས་རྩས་རིན་པོ་ཆེ་དམ་པ་ཉིད་དང་། ལྕམ་པད་མ་གཡུ་སྒྲོན་ལགས་དང་། དེ་བཞིན་བོད་ལྗོངས་སློབ་ཆེན་ནས་མངགས་པའི་ཕྱག་རོགས་བོད་ཡིག་དགེ་རྒན་ལྷག་པ་ཚེ་བརྟན་ལགས་ཀྱི་ལམ་གྲོན་དང་། ཨ་རིར་ཞུགས་ཡུན་རིང་གི་འགྲོ་སོང་གནང་རྒྱུའི་ཐོག དེ་བཞིན་སྨན་བཅོས་གྲུབ་རྗེས་སྨན་རིན་འཕར་མ་གཞན་ཇི་ཡོད་སྨན་ཁང་ལ་རྩིས་རྒྱག་རྒྱུའི་ཞལ་བཞེས་གནང་།ང་ཚོས་སྨན་ཁང་དང་འགྲོ་སོང་ཐག་གཅོད་བྱུང་བས་དགའ་ཚོར་དང་སྤོབས་པ་ཆེན་པོས་ལམ་གསེང་དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྱག་རོགས་རྣམས་ལ་ཨ་རིའི་གཞུང་ལ་མཐོང་མཆན་ཞུ་བར་སྐུལ་མ་ཞུས་པ་བཞིན། ཁྲེན་ཏུ་ནས་དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྱག་རོགས་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གནང་ཡོད་རུང་། རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་གསལ་པོ་མེད་པར་ཁོང་རྣམ་པའི་མཐོང་མཆན་ཞུ་ཡིག་ལ་ཨ་རིའི་གཞུང་ཚབ་ཀྱི་ལས་བྱེད་ནས་ཆོག་མཆན་ཕུལ་མེད། གནས་ཚུལ་དེས་ང་ཚོའི་སྨན་བཅོས་ཀྱི་ཞབས་ཞུའི་ལས་རོགས་རྣམ་པའི་དངངས་འཚབ་ཀྱི་སྙིང་རྩ་ཐེངས་དང་པོར་འཁྲུགས། གང་ལྟར་གཟའ་འཁོར་གཅིག་ཙམ་རིང་ཕྱིར་འཐོན་ཕར་འགྱངས་གནང་དགོས་བྱུང་། 

     སྐབས་དེ་དུས་འཛམ་གླིང་ནང་མཚན་སྙན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་མཁས་དབང་ཆེན་མོ་ཨ་རི་བ་སྐུ་ཞབས་ཇིན་སི་མིད་ཐ་ དང་བོད་པའི་མཚན་ལ་འཇམ་དབྱངས་རྣམ་རྒྱལ་ཞུ་བ་ཁོང་ལ་ཀུན་ཕན་ཐེབས་རྩས་སྦྱིན་བདག་གནང་སྟེ། ཧི་མ་ལ་ཡ་དང་ཨེ་ཤ་ཡ་ནང་མའི་དཔེ་རྙིང་ཚོགས་པ་ (Himalaya and Inner Asia Resource) ཞུ་བའི་ཚོགས་པ་ཞིག་བཙུགས་ནས་དེའི་དབུ་ཁྲིད་གནང་བཞིན་ཡོད། ངེད་ཚོ་ལས་ཁུངས་ཁང་པ་གཅིག་གི་ནང་ལ་ཡིན་པ་དང་། ང་ཚོས་སྔོན་ཚུད་ནས་མཁས་དབང་ཁོང་ལ་དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེའི་སྐོར་ལ་སྙན་གསེང་ཞུས་ཟིན་པས། ད་རེས་མཐོང་མཆན་མ་རག་པ་མཁྱེན་མ་ཐག ལམ་གསེང་ཁོང་གི་སློབ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཁྲེན་ཏུའི་ནང་ལ་བརྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ཨ་རིའི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ཁང་གི་སྐུ་ཚབ་སྐུ་ཞབས་ཁོར་ནེ་ལིས་ཀར་ ལ་བཀའ་གནང་བ་ལྟར་ཁོང་ནས་མཐོང་མཆན་བཀའ་ཁྲོལ་གནང་བ་མ་ཟད། ཁོང་སྐུ་ངོ་མས་རིན་པོ་ཆེ་དམ་པ་ཉིད་ཀྱི་མཛད་རྗེས་མཁྱེན་ནས་དམིགས་བསལ་རིན་པོ་ཆེའི་ཁྲེན་ཏུའི་བཞུགས་གནས་ལ་འཚམས་འདྲིར་ཕེབས་པ་དང་མཐོང་མཆན་ཡང་མི་སྣ་དངོས་བཅར་མི་དགོས་པར་རིན་པོ་ཆེའི་ཞུགས་ཡུལ་རང་ལ་བསྐྱེལ་བར་མཛད། 

      རིང་མིན་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་འཁོར་ལྷན་རྒྱས་ཨ་རིའི་ལོ་སན་ཇི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་འབྱོར་ནས་ཐད་ཀར་སྨན་ཁང་ལ་ཞབས་སོར་འཁོད། ཀུན་ཕན་ནས་དབུ་འཛིན་ཁིམ་མོ་རི་སི་མཆོག་དང་ང་རང་བཅས་མི་གཉིས་ཨ་རིའི་གྲོང་ཁྱེར་ནེའུ་ཡོག་ནས་གྲོང་ཁྱེར་ལོ་སན་ཇི་ལ་གནམ་གྲུའི་ནང་ལ་ཆུ་ཚོད་དྲུག་ལྷག་བསྡད་རྗེས་དེར་འབྱོར། ཕྲལ་མར་སྨན་ཁང་ལ་བསྐྱོད་ནས་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྕམ་པད་མ་གཡུ་སྒྲོལ་ལགས་སོགས་མཇལ་ནས་སྙུན་གཞིའི་གནས་འབབ་དང་སྨན་བཅོས་ཀྱི་འཆར་གཞི་སོགས་རྒྱུས་ལོན་བྱས། སྨན་ཁང་ནང་འབྱོར་མ་ཐག རིན་པོ་ཆེས་ཕྲན་ངོ་མཁྱེན་ནས་གཟིམ་ཁྲིའི་སྟེང་ནས་སྤྱན་གཉིས་པོ་ཐད་ཀར་ངའི་མིག་ལ་གཟིགས་ནས། འཛུམ་གདངས་ཡུད་ཙམ་བསྟན་གནང་རྗེས་སྤྱན་དེ་ལྕམ་པད་མ་གཡུ་སྒྲོན་ལགས་སུ་གཟིགས། ཡང་བསྐྱར་སྤྱན་གཉིས་པོ་དེ་ངའི་ཕྱོགས་ལ་གཟིགས་སོང་། ཕལ་ཆེར་ལྕམ་དང་ང་གཉིས་བར་ལ་ངོ་སྤྲོད་གནང་བ་ལྟ་བུ་བྱུང་སོང་། ང་རང་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་ཐུགས་བརྩེ་བའི་བཞིན་མདངས་མཇལ་བས་དགའ་བ་དང་། དེ་བཞིན་ཤངས་༼སྣ་ཁུང་།༽ལ་དབུགས་རྔུབ་ལེན་གྱི་སྐུད་པ་དང་། ཕྱག་གཡོན་པར་སྨན་ཆུའི་ཐག་པ་བཙུགས་ཡོད་པ།ད་དུང་མགུལ་སྙིང་ལ་གློག་དཔར་གྱི་གློག་སྐུད་འགའ་ཤས་བསྐོན་པ་མཇལ་རྗེས་སྙུང་གཞི་ཛ་དྲག་ཡིན་པ་ཤེས་པས།སྐྱོ་བའི་གྲང་ཤུར་དྲག་པོ་ཞིག་མགོའི་ལྟག་ཁུང་གཏིང་གི་ཀླད་རྩའི་ནང་ནས་འཕྱུར་ནས། དེ་མིག་དང་མིད་པ། རིམ་བཞིན་ཁོག་ནང་ལ་བབབས་ནས། ལུས་ཡོངས་ལ་འཁྱག་འདར་བརྒྱབ། རེ་ཞིག་མིག་དང་རྣ་བ་ཡང་གསལ་པོ་མེད་པ་ཆགས། འཁྲིས་ལ་ཁིམ་ནས་སྐད་ཆ་མང་པོ་ཞིག་བཤད་ཀྱི་འདུག་རུང་མང་ཆེ་བ་གོ་མ་སོང་། ཁིམ་མཆོག་དང་གུས་གཉིས་ནས་སྨན་པའི་འགན་འཛིན་ཐུག་འཕྲད་བྱས་ནས་རིན་པོ་ཆེའི་སྙུན་གཞིའི་སྐོར་བརྩད་གཅོད་ཞུས། སྨན་པས་གསུངས་རྒྱུར་རིན་པོ་ཆེའི་སྙུན་གཞི་གཙོ་བོ་དེ་ཞབས་ཀྱི་རུས་སྐྲན་ཡིན་པ་དང་། གཤག་བཅོས་མིན་པའི་ཐབས་ཤེས་གཞན་མེད་པ་བཀའ་གསལ་པོ་ཕེབས། སྐབས་དེར་གུས་པས་གནས་ཚུལ་རྣམས་ལྕམ་པད་མ་གཡུ་སྒྲོན་ལ་སྙན་གསེང་ཞུས་ནས་ཁོང་གི་དགོངས་པ་རྟོགས་པར་བྱས། ལྕམ་ནས་གལ་ཏེ་གཤག་བཅོས་ཀྱིས་བཅོས་ཐབས་ཡོད་ན་དེ་ལྟར་ཞུ་རྒྱུར་མོས་མཐུན་གནང་། 

      ཁིམ་མཆོག་ནས་དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེ་མཇལ་རྗེས་སྐུའི་སྙུན་གཞི་ལྗིད་པོ་ཡོད་པ་དང་། ལྕམ་པད་མ་གཡུ་སྒྲོན་ལགས་ཀྱི་དངངས་འཚབ་དང་། ང་ཚོར་བཅོལ་བའི་རེ་བ་བཅས་གཟིགས་ནས་སེམས་འགུལ་ཚད་མེད་ཐེབས། ངེད་གཉིས་དེའི་དགོང་མོ་ཁིམ་གྱི་ངོ་ཤེས་ཨ་རིའི་གསར་འགྱུར་པར་ལེན་མཁན་སི་ཊིབ་ལེགས་སྨན་ (Steve Lehman) ཞུ་བ་དེར་སྐྱབས་འཇུག་ཞུས་ནས་ཁོང་གི་གཟིམ་ཤག་ལ་གནས་ཚང་གཡར། ཁོང་ལ་ཁང་མིག་གཉིས་ཀྱི་ཁང་པ་སྟབས་བདེ་ཞིང་། ནང་ཆས་སྤུས་ལེགས་དང་ཚང་མ་གསར་པ་ཡིན་པ་ཞིག་འདུག ཁང་མིག་འཕར་མ་དེ་ཁིམ་ང་གཉིས་མཉམ་སྤྱོད་བྱེད་དགོས་པ་ཤེས། ངེད་གཉིས་རེས་མོས་ཐོག་གཅིག་གིས་ཉལ་ཁྲིའི་སྟེང་ཉལ་ན་གཅིག་ཤོས་སའི་སྟེང་ལ་སྦོལ་གདན་བསྒྲིགས་ནས་ཉལ། ཉིན་ལྟར་ཞོགས་པ་སྔ་པོ་ནས་སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར་ལ་བསྡད་ནས་སྨན་ཁང་ལ་བསྐྱོད་ནས་དེ་གར་སྐད་སྒྱུར་དང་སྨན་གཡོག་ཞུས། 

      ངེད་ཚོ་དེ་གར་འབྱོར་བའི་ཉིན་བཞི་པ་དེར་སྨན་པས་ང་ཚོ་ཟུར་ལ་ཐུག་ནས་རིན་པོ་ཆེའི་སྙུན་གཞིའི་གནས་བབ་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་བར། སྤྱིར་རིན་པོ་ཆེའི་སྐྲན་གྱི་སྙུན་གཞི་དེར་གཤག་བཅོས་བྱས་རུང་ད་ལྟ་དྲག་སྐྱེད་ཇི་ཡོང་བརྗོད་ཐུབ་པར་དཀའ། ཡིན་ནའང་། སྟབས་མི་ལེགས་པར་ཁ་སང་རིན་པོ་ཆེའི་གློ་བ་གཅིག་གི་ནང་ཆུ་བསགས་ཡོད་པ་དང་། གློ་བ་གཅིག་ཤོས་དེ་སྔར་ནས་ཁ་ཟུམ་སྟབས་དབུགས་རྔུབ་ལེན་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མེད། དེར་བརྟེན་ད་ཆ་ཛ་དྲག་གི་གནས་ལ་སླེབས་ཡོད་པའི་གསལ་བཤད་གནང་། དེ་དུས་ངས་མི་ལ་གློ་བ་གཉིས་ཡོད་པ་ཐོག་མ་ཤེས། གུས་པས་དེའི་སྐོར་ལྕམ་ལ་གསལ་བཤད་ཞུ་སྐབས་ལྕམ་ནས་རིན་པོ་ཆེའི་གློ་བར་སྔོན་ནས་སྙུན་གཞི་ཡོད་པ་འགྲེལ་བཤད་གནང་། སྐབས་དེར་ང་ཚོས་སྨན་པར་ཐབས་ཤེས་ཇི་ཡོད་བཀའ་འདྲི་ཞུ་སྐབས། སྔོན་ལ་དེ་སྔོན་འགུལ་སྐྱོད་མི་ཐུབ་པའི་གློ་བ་དེ་སླར་གསོ་ཐུབ་མིན་ལྟ་དགོས། དེ་ལྟར་མི་ཡོང་ན་རེ་བ་མེད་ཅེས་བཀའ་གནང་། གུས་པས་དེ་དག་ལྕམ་ལ་ཞུས་ནས་ཁོང་གི་དགོངས་པ་རྟོགས་པར་བྱས། ལྕམ་མཆོག་ནས་སྔོན་ལ་རིན་པོ་ཆེར་དགོངས་སྐོར་ཞུ་དགོས་ཞེས་བཀའ་གནང་ནས་ངེད་རྣམས་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་མདུན་ལ་བཅར་ནས་ཤོག་བུ་ཞིག་གི་སྟེང་གོང་གི་གནས་ཚུལ་རྣམས་བྲིས་ནས་རིན་པོ་ཆེར་གཟིགས་འབུལ་ཞུས། རིན་པོ་ཆེ་སྔོན་མ་ནས་སྙན་ལྕོག་ཡག་པོ་མེད་ཁར་ད་ཆ་སྙུན་གཞིའི་བབས་ཀྱིས་སྙན་ལྕོག་གསན་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག དེའི་སྟེང་སྐུ་གཟུགས་སྐྱོ་དྲགས་ནས་གསུང་ཡང་བྱོན་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག རིན་པོ་ཆེས་ངེད་ཚོའི་ཡི་གེ་དེ་གཟིགས་ནས་ཚུར་ལ་ཤོག་བུའི་ཐོག་”བཅོས་ཐབས་ཡོད་ན་ལག་བསྟར་གྱིས། དེ་མིན་མགྱོགས་པོ་བོད་ལ་ལོག་དགོས།”ཞེས་བཀའ་ཕེབས། 

       ཁིམ་དང་ངེད་གཉིས་ནས་སྨན་པར་དེའི་སྐོར་ཞུས་པར། ལན་དུ་གལ་ཏེ་གློ་བ་བཅོས་མ་ཐུབ་ན་ལམ་བར་ཡང་འཁྱོལ་ཐབས་བྲལ་བས་གློ་བ་དེ་འགུལ་བསྐྱོད་གཏོང་ཐབས་ཁོ་ན་ལས་གཞན་ཐབས་ཤེས་མེད་ཅེས་གསུངས། དེ་ནས་སྨན་པས་གྲ་སྒྲིག་བྱས་པ་ལྟར་གློ་བ་ལ་གཤག་བཅོས་བྱས་ནས་དེ་བཅོས་ཐབས་བྱས། གཤག་བཅོས་གྲུབ་རྗེས་ཉིན་དང་པོ་དེར་གློ་བ་དེའི་གནས་བབ་ཅུང་ཙམ་ལེགས་སུ་ཕྱིན། ཡིན་ནའང་། ཉིན་གཉིས་པ་དེར་ཡང་བསྐྱར་གློ་བ་དེ་ཁ་ཟུམ་ནས་འགུལ་སྐྱོད་མེད་པར་འགྱུར་སྟབས་སྨན་པ་དང་ཞབས་ཕྱི་ཚང་མས་ད་ཆ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་སྲོག་སྐྱོབ་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་གསལ་པོ་ཤེས། 

        ཚང་མ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་སུ་ལྷུང་ནས་སྨན་ཁང་གི་ངལ་གསོ་ཁང་དེ་ཡང་རེ་ཞིག་གྲང་ཤུར་ཅན་གྱི་གནས་སུ་གྱུར།ལྕམ་མཆོག་ནས་གུས་པར་ཟུར་ལ་སྨན་པ་བཙལ་བར་གཏོང་བ་གནང་སྟེ་རིན་པོ་ཆེ་བོད་ལ་གདན་འདྲེན་བྱེད་ཐུབ་མིན་སྐད་ཆ་དྲིས། དེ་སུ་ལ་ཡང་ཤོད་མི་ཆོག་གསུངས། སྨན་པས་རིན་པོ་ཆེ་ད་ཆ་རང་ཉིད་ཀྱིས་དབུགས་གཏོང་མི་ཐུབ་སྟབས་འཕྲུལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས་འཚོ་བཞིན་ཡོད། འཕྲུལ་འཁོར་མེད་ན་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ཀྱང་ཞུགས་མི་ཐུབ་པས་བོད་ལ་ཕེབས་རྒྱུར་མོས་མཐུན་གནང་མེད། རེ་ཞིག་ལྕམ་དང་ངེད་ཚོ་ཞབས་ཕྱི་རྣམས་ཅི་བྱ་གཏོལ་བྲལ་ལ་གྱུར། ལྕམ་མཆོག་ནི་ཐུགས་ཤིན་ཏུ་སྐྱོ་ནས་དྲག་ཏུ་བཤུམས་ནས་ཉིན་ཤས་རིང་ཞལ་ལག་ཀྱང་བཞེས་ཀྱི་མི་འདུག ངེད་ཚོ་ཚང་མ་ཁོང་གི་བདེ་ཐང་ལ་དེ་བས་སེམས་འཁུར་སླེབས། སླར་ལྕམ་ཐུགས་གཞི་ལ་བབས་ནས་ངེད་ཚོར་ལམ་གསེང་རིན་པོ་ཆེར་ད་ཆའི་གནས་བབ་སྙན་གསེང་ཞུ་དགོས་ཞེས་བཀའ་གནང་། གུས་པས་གོང་གི་གནས་ཚུལ་དེ་ཤོག་བུའི་ཐོག་བྲིས་ནས་རིན་པོ་ཆེར་གཟིགས་ཕུལ་ཞུས། རིན་པོ་ཆེས་ཛ་དྲག་གི་གནས་བབ་དེ་མཁྱེན་ནས་དེའི་ཉིན་ང་ཚོར་བཀའ་ལན་ཅི་ཡང་མ་གནང་། རྗེས་སུ་ཁིམ་མཆོག་གཅིག་པུ་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་དུ་སྡོད་སྐབས་གློ་བུར་དུ་ཁོང་ལ་ཕྱག་གཉིས་དབུའི་ཐོག་ལ་འཇོག་ནས་ར་ཅོའི་དབྱིབས་ཀྱི་རྣམ་པ་བསྟན། ཁིམ་མར་རྒྱུག་ཡོང་ནས་གུས་ཚོར་དེའི་སྐོར་ཤོད་སྐབས་ངེད་རྣམ་རིན་པོ་ཆེའི་ཉལ་ཁྲིའི་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་ནས་བཀའ་འདྲི་ཞུ་སྐབས། ད་གཟོད་རིན་པོ་ཆེས་ཕྱག་བརྡ་གནང་ནས་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་ཞིག་བཙལ་དགོས་པའི་བཀའ་གནང་། ཡང་བསྐྱར་ཤོག་བུའི་ཐོག་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་བདག་འཇུག་ལེན་དགོས་སྟབས་དགེ་འདུན་པ་འཚོལ་དགོས་གསུངས། གུས་ནས་དེ་ཁིམ་ལ་ཞུས། ངེད་གཉིས་ནས་བརྩད་གཅོས་ཞུས་མཐར་གྲོང་ཁྱེར་དེ་ནས་ཐག་མི་རིང་བའི་ས་ཕྱོགས་ཤིག་ཏུ་དེ་སྔོན་དགའ་ལྡན་དགོན་ནས་ཡིན་པའི་དགེ་བཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་མཚན་ལགས་ཞུ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་ཤེས། ཁོང་གྲོང་ཁྱེར་ལོ་སན་ཇི་ནས་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ལྷག་གི་རྒྱང་ཐག་ལ་བཞུགས་འདུག་པ་ཁོང་ལ་འབྲེལ་བ་ཞུས། དགེ་བཤེས་ཐུགས་བྱམས་བརྩེ་ཅན་ཁོང་དགུང་ལོ་བདུན་ཅུ་བརྒལ་བ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ལམ་གསེང་རོགས་པ་འཁྲིད་ནས་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་དུ་ཕེབས་ནས་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམས་དབུ་བརྩམས། གུས་ནས་སྐབས་དེ་དུས་དབྱིན་ཡུལ་དུ་བཞུགས་ཡོད་པའི་སྐྱབས་རྗེ་གཟན་དཀར་རིན་པོ་ཆེར་ཞལ་པར་ཕུལ་ནས་ཞབས་རིམ་གང་དག་སྒྲུབ་དགོས་མིན་སྐོར་དགོངས་སྐོར་ཞུས། གཟན་དཀར་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནས་དེ་སྔོན་ནས་ཉིན་ལྟར་གུས་པར་ཞལ་པར་ཐོག་རིན་པོ་ཆེའི་གནས་བབ་སྐོར་བཀའ་འདྲི་གནང་བ་མ་ཟད། ཁོང་གི་སློབ་མ་འགའ་ཤས་སྨན་ཁང་ལ་རིན་པོ་ཆེ་གཟིགས་པར་གཏོང་བ་གནང་བྱུང་། གཟན་དཀར་རིན་པོ་ཆེས་གུས་པར་ཁྱེད་ཚོ་སེམས་འཁྲལ་མ་བྱེད། དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེ་ཆོས་ཀྱི་རྟོགས་པ་མཐོན་པོར་ཕེབས་པའི་བླ་མ་བཀའ་དྲིན་ཅན་ཞིག་རེད། དེར་བརྟེན་ཁོང་ནས་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱ་བ་ཚང་མ་སྔར་ནས་ཐུགས་ལ་གྲ་སྒྲིག་ཡོད། ཡིན་ནའང་གཙོ་བོ་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱ་བར་བར་ཆད་མི་ཡོང་བའི་ཆེད་དུ་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་གྲངས་གསོག་སྨིན་སྒྲུབ་ཐུབ་ན་ཕན་པ་ཆེ་ཞེས་བཀའ་གནང་། དེ་མུར་ལྕམ་དང་རྒན་ལྷག་པ་ཚེ་བརྟན་ལགས་ནས་ལྷ་སར་འབྲེལ་བ་གནང་སྟེ་དེ་གར་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཞབས་རིམ་རྣམས་དབུ་བཙུགས། རྒན་ལྷག་པ་ཚེ་བརྟན་མཆོག་ནས་བོད་ལྗོངས་སློབ་ཆེན་དང་། དེ་མིན་སྲིད་གཞུང་གི་དབུ་ཁྲིད་རྣམས་ལ་རིན་པོ་ཆེའི་གནས་ཚུལ་རྣམས་སྙན་གསེང་ཞུས་གནང་བ་དང་། རྒྱུན་དུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྕམ་ལ་ཞབས་ཕྱི་ལྷག་བསམ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞུས། ང་རང་གཟའ་འཁོར་གཉིས་ལྷག་སྨན་ཁང་ལ་ཕྱག་རོགས་ཞུས་རྗེས།ལས་ཁུངས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་དང་ཨ་ལགས་གཟན་དཀར་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེར་དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེའི་གནས་སྟངས་ཁ་པར་ཐོག་ཉིན་ལྟར་སྙན་གསེང་ཞུས་པ་ཡིན། གུས་པའི་ལས་རོགས་ཁིམ་གཟའ་འཁོར་གཅིག་ཙམ་བསྡད་རྗེས་ནེའུ་ཡོག་ལ་ལོག་ཟིན་ཞིང་། ང་རང་སྨན་ཁང་ལ་བསླེབས་ནས་ཉིན་ཅོ་ལྔ་ལྷག་ཙམ་ཕྱིན་རྗེས་ལས་ཁུངས་ནས་ལན་འབྱོར་བར། གང་མགྱོགས་ནེའུ་ཡོག་ལ་ལོག་ནས་དགེ་ལེགས་རིན་པོ་ཆེ་དང་མཁས་དབང་ཇིན་སིད་མི་ཐ། དེ་བཞིན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་བཅས་མཉམ་དུ་སླད་ཕྱིན་རིན་པོ་ཆེའི་གནས་སྟངས་ཐོག་ལ་གྲོས་བསྡུར་བྱེད་དགོས་གསུངས། ང་རང་བཏབ་བཏབ་པོར་ནེའུ་ཡོག་ལ་ལོག་ཕྱིན་རྗེས་ཉིན་གསུམ་ཙམ་ནས་ཁ་པར་ཐོག་ཤེས་པར་དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཚེའི་འཕེན་པ་རྫོགས་འདུག ལམ་གསེང་གཟན་དཀར་རིན་པོ་ཆེར་དབྱིན་ལན་ལ་ཞལ་པར་ཕུལ་ནས་ཐུགས་སྨོན་སྐྱབས་འཇུག་ཡོང་བ་ཞུས་པ་དང་། དགེ་ལེགས་རིན་པོ་ཆེར་ཞལ་པར་ཕུལ་བས། “བསྟན་འཛིན་ལགས། ད་སྐྱེ་བུ་དམ་པ་དགོངས་པ་རྫོགས་པར་ང་ཚོ་སེམས་ཁྲལ་བྱེད་དགོས་མེད། དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེ་ནི་རང་དབང་ཐོབ་པའི་སྐྱེ་བུ་ཞིག་རེད། འོ་ངས་ཤེས་པར་༧རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མགྱོགས་མྱུར་ལོ་སན་ཇི་ལ་ཕེབས་རྒྱུ་རེད་འདུག ངས་མགྱོགས་པོ་༧རྒྱལ་དབང་རིན་པོ་ཆེར་སྐྱབས་ཞུ་འབུལ་འོང་།”གསུངས། འདི་ལྟར་བོད་གངས་ཅན་ལ་བཀའ་དྲིན་ཤིན་དུ་ཆེ་ཞིང་། བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་བསྟན་པ་ཤིན་དུ་ཉག་ཕྲ་བར་འགྱུར་བའི་སྐབས། ཤར་རིའི་རྩེ་མོར་ཕེབས་ནས། གངས་ལྗོངས་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔལ་ཡོན་གྱི་དར་ཆེན་མི་ཞུམ་པར་མཐོན་པོར་སྒྲེང་ཞིང་། བོད་ཀྱི་མྱུ་གུ་རྣམས་རྨོངས་གཉིད་ལས་སད་ཆེད། ལྷག་བསམ་གྱི་དུང་དཀར་པོ་ཆེས་ཆེར་བོད་ཡུལ་གྱི་ཕྱོགས་ཀུན་ལ་གྲགས་ནས། གང་གི་བློ་བཟང་སྙན་པའི་རིག་གནས་ཀྱི་སྒྲ་དབྱངས་ཀྱིས་བོད་སྤྱིའི་འཕྲིན་ལས་གོང་མཐོར་འདེགས་ཡོད་ཅིང་། དེ་ཡང་ཕྱོགས་རིས་མེད་པར་བརྩེ་བ་ཆེན་པོས་ཆོལ་གསུམ་ན་བཞུགས་པའི་སློབ་མའི་རྣ་བར་འདྲེན་མཁན་གང་ཉིད། དེ་ཉིན་ཏེ། སྤྱི་ལོ་༡༩༩༧ཟླ་བ་བདུན་པའི་ཚེས་ཉི་ཤུའི་ཉིན་ང་ཚོ་དང་གཏན་དུ་ཞལ་གྱེས་སོང་། 


<ཇ> རིན་པོ་ཆེ་སྨན་ཁང་ནང་ལ་བཞུགས་སྐབས་ངེད་ལ་བག་ཆགས་ཆེན་པོ་གཉིས་བྱུང་བར་དྲན་གསོ་བྱས་པ།

<༡>སྨན་ཁང་ནང་གི་ཕྱག་ཡིག

        དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེ་སྨན་ཁང་ནང་ལ་བཞུགས་སྐབས། ཐུགས་ཁོམ་ནམ་བྱུང་ལ་ཕྱག་ཡིག་འབྲི་གནང་མཛད་ཅིང་། ཁོང་ནས་ཕྱག་ཡིག་དེ་དག་ངེད་ཚོར་གནང་ནས་ལས་ཀ་བསྒྲུབ་དགོས་འདུག ཉིན་གཅིག་ལ་ཡིག་འཕྲེང་བསྟར་པ་ཐུང་ཐུང་གསུམ་བཞི་ཙམ་ཡོད་པའི་འཕྲིན་ཐུང་ལྟ་བུ་ཐེངས་འགའ་ཤས་གནང་གི་འདུག ཕྱག་ཡིག་དེ་དག་གི་ནང་དོན་ཕལ་ཆེ་བ། སྨན་པར་སྙུང་གཞིའི་སྐོར་གྱི་དྲི་བ་དང་། བོད་སྨན་གྲ་སྒྲིག་གང་ཞིག་བྱེད་དགོས་པ། དེ་བཞིན་བོད་ལ་སྐུའི་བུ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་ལྗགས་ལན་ཇི་ཡོད། མཚམས་རེ་རིན་པོ་ཆེའི་མཚན་གྱི་རྨི་ལམ་སོགས་རེད། ངས་ཕྱག་ཡིག་དེ་དག་བཀླགས་རྗེས་ལྕམ་པད་མ་གཡུ་སྒྲོན་ལགས་སུ་ཕུལ་ནས། ཁོང་གིས་ཕྱག་ཡིག་དེ་དག་བདག་པོ་བསྐྱོན་པར་མཛད། གང་ལྟར་སྨན་ཁང་ནང་ལ་གཞན་གྱིས་འབུལ་བ་དང་། སྨན་པའི་ཡིག་ཆ། དེ་བཞིན་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྱག་ཡིག་བཅས་ཚང་མ་ལྕམ་པད་མ་གཡུ་སྒྲོན་ལགས་ཀྱིས་བདག་པོ་བསྐྱོན་དགོས་པ་ང་ཚོས་སྔོན་ནས་གཏན་འབེབས་བྱས། ཐེངས་གཅིག་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་གཟུགས་ཅུང་བདེ་པོ་བྱུང་བ་དང་། ཐུགས་གཤིས་ཀྱང་བག་ཕེབས་པོར་གྱུར་ནས། ཉིན་དེར་བཞིན་རས་ནས་ཡང་ཡང་འཛུམ་མདངས་བསྟན་ནས་མཉེས་ཚོར་ཆེན་པོ་གནང་བ་དྲན། དེའི་སྐབས་སུ་ལྕམ་པད་མ་གཡུ་སྒྲོན་ལགས་ཀྱིས་ཤིང་ཏོག་གི་ཁུ་བ་ཡང་ཡང་འདྲེན་ནས། དུས་རྒྱུན་ལས་མང་བ་མཆོད་ཐུབ་སོང་སྙམ། ང་ཚོ་ཡང་སེམས་ལ་སྨན་ཁང་འདིའི་ནང་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་བདེ་བ་ཞིག་ཤར་ནས། རེ་བ་གསར་པ་སླེབས། དེའི་སྐབས་སུ་ཕྱག་ཡིག་ཐུང་ཐུང་འདི་འདྲ་ཤོག་ལྷེ་འགའ་ཤས་བྲིས་གནང་འདུག དེ་དག་བཀླགས་རྗེས་སྔར་བཞིན་ལྕམ་པད་མ་གཡུ་སྒྲོན་ལགས་སུ་རྩིས་སྤྲོད་ཞུས་པ་ཡིན། ཕལ་ཆེར་དེའི་སྐབས་སུ་ཡིན་ནམ། ཕྱག་ཡིག་ཅིག་གི་ནང་ལ་ཅི་སྟེ་ཁོ་བོའི་འདུ་བྱེད་སྟོང་གྱུར་ན། ཕུང་པོ་ས་གནས་ལ་མེར་བསྲེགས་ཀྱིས། ཙུང་ལི་ཀྲའུ་ཨེན་ལེའི་ལྟར་གྱིས་གསུངས་པ་མཐོང་། ཕྲན་གྱི་བློ་ལ་གྲང་ཤུར་ཞིག་བརྒྱབ་ནས་སྔོན་གྱི་དགའ་བདེའི་རྣམ་པ་དེ་མར་མེ་རླུང་གིས་ཟད་པ་ལྟར་ཡལ། ཕྲན་ནས་ཕྱག་ཡིག་དེའི་མཇུག་ལ།“རིན་པོ་ཆེར་བཀའ་འདྲི་ཞུ་རྒྱུར། གོང་གི་བཀའ་མོལ་དེ་ཤེས་མ་སོང་། ཀྲའུ་ཨེན་ལིས་གང་གནང་བ་རེད་དམ།”ཞེས་དྲིས་པར།ལན་དུ། སྤུར་ཐལ་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོར་སྟོར་བ་རེད་གསུངས། ཕྲན་ནས་ཕྱག་ཡིག་དེ་ག་ལེར་ལྕམ་པད་མ་གཡུ་སྒྲོན་ལགས་སུ་ཕུལ་བས། ཁོང་ནས་ངའི་ངོ་གདོང་ནས་གནས་ཚུལ་བཟང་པོ་ཞིག་མེད་པ་མཁྱེན་ནས། ལམ་གསེང་སྒེའུ་ཁུང་གི་ཕྱོགས་ལ་དཀར་གདངས་ཆེ་སར་ཕེབས་ནས་ཕྱག་ཡིག་དེ་བཀླགས་གནང་སོང་། ངས་ཁོང་གི་ཕྱོགས་སུ་ཕྱིན་ནས་བཀའ་མོལ་ཞུ་རྩིས་ལ། ཁོང་ཐུགས་ཤིན་དུ་སྐྱོ་ནས། རིན་པོ་ཆེའི་གཟིམ་ཁྲིའི་འཁྲིས་སུ་བཅར་ནས། རིན་པོ་ཆེར་ཁ་གདན་ཚིག་ལ་གནས་དགོས་པའི་རེ་སྐུལ་ཞུས་གནང་སོང་། “རིན་པོ་ཆེ། ང་ཚོ་ཁྲེན་ཏུ་ནས་ཕེབས་དུས་གལ་ཏེ་སྙུང་གཞི་ཡག་པོ་མི་འདུག་ན། བོད་ལ་མཉམ་དུ་ཕྱིར་ལོག་གནང་རྒྱུ་བྱས་པ་ཡིན་པཱ། ད་འགྱུར་བ་མེད་དཱ། རིན་པོ་ཆེ་ཁྱེད་འདི་ནས་ཕེབས་ན། ངས་ཨ་བ་ ཚོར་ཇི་ལྟར་ཞུ་དགོས་སམ།”ཞེས་གསུངས་ནས་ཡུན་རིང་བཤུམས་སོང་། དེའི་དགོང་མོ་ང་ཚོ་ཚང་མ་མཉམ་དུ་ཁོང་རྣམ་པ་བཞུགས་ཡུལ་གྱི་མགྲོན་ཁང་དེར་ལོག དེའི་སྐབས་སུ་ཕྱག་རོགས་འགའ་ཤས་ཀྱིས་རིན་པོ་ཆེས་བྲིས་གནང་བའི་ཕྱག་ཡིག་ཤོག་གྲངས་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དག་མེད་པ་བཟོས་གནང་སོང་།གཙོ་བོ་ཕྱག་ཡིག་གཅིག་གི་ནང་ལ་རིན་པོ་ཆེས་སྐུ་ཚེ་ཞིང་ལ་ཕེབས་པའི་བརྡ་བཏོན་སྟབས། དེས་ཨ་ཅག་ལགས་ཐུགས་མ་སྤྲོ་བ་ཡོང་བ་དང་། རྟེན་འབྲེལ་ལ་གནོད་པར་དོགས་པ་རེད་སྙམས། དེའི་སྐབས་ལ་ང་ཚོ་ཚང་མ་སེམས་ནང་ལ་སྔར་བྱུང་མྱོང་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཞིག་གིས་མནན་ནས། གནས་ཚུལ་གཞན་པ་ཚང་མ་བསམ་བློར་མི་འཁོར་བའི་སྐབས་ཡིན། དེར་བརྟེན་སུ་ཞིག་གིས་ང་ཚོར་རྩ་ཆེའི་ཕྱག་ཡིག་དེ་དག་བདག་གཅེས་བྱེད་དགོས་པའི་རེ་སྐུལ་ཞུ་མཁན་བྱུང་མེད། ཉིན་ཤས་རྗེས་དགེ་བཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་མཚན་ལགས་ཡང་བསྐྱར་ཕེབས་ནས་རིན་པོ་ཆེར་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་བདག་འཇུག་བཞེས་རོགས་གནང་རྗེས། ཕྲན་ལ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ཆེམས་འདྲ་ཡོད་དམ་ཞེས་དྲིས་གནང་བྱུང་། ངས་ཁོང་ལ་དམིགས་བསལ་གཞན་མེད། སྤུར་ཐལ་དེ་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོར་སྟོར་དགོས་གསུངས་བྱུང་ཞེས་མ་གསང་དྲང་པོར་ཞུས་པ་ཡིན།ཁོང་ནས་ཁམས་སྐད་འདྲེས་མ་ཞིག་གི་ནང་ལ། “ཡང་སྲིད་སྐོར་ལ་བཀའ་མོལ་གནང་བྱུང་ངམ་གསུངས།” ངས་ཨ་ཅག་པད་མ་གཡུ་སྒྲོན་ལགས་སུ་དྲིས་རོགས་ཞུས།” ཨ་ཅག་ལགས་ཀྱིས་ཡང་སྲིད་སྐོར་ལ་མངགས་ཆ་ཚང་མ་བུ་རྒན་པར་མངགས་གནང་སོང་། དགོན་པར་མགོ་འདོན་འཚོ་སྐྱོང་ཚང་མ་བུས་བྱེད་ཀྱི་རེད། ཅེས་བཀའ་གནང་སོང་གསུངས། དགེ་བཤེས་ལགས་ཀྱིས་ང་ལ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྱག་ཡིག་ནང་ལ་ཡང་སྲིད་སྐོར་འདུག་གམ་ཞེས་དྲིས་གནང་བྱུང་བས་ངས་དམིགས་བསལ་འདི་ཡིན་ཞུ་རྒྱུ་མིན་འདུག་ཞུས།རྗེས་མ་དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེའི་སྐོར་ལ་རྗེས་དྲན་ཞུ་སྐབས་འགྱོད་པ་ཆེ་ཤོས་དེ་སྐབས་དེ་དུས་ཁོང་གི་ཕྱག་ཡིག་དེ་དག་བདག་པོ་བརྒྱབ་ཐུབ་མེད་པ་དེ་ཡིན་པར་ནོངས། 


<༢>ཐུགས་ལྷོད་པོ་དང་དྲན་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ།

       དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེ་སྨན་ཁང་ལ་བཞུགས་དུས་ནམ་ཡང་བརྗེད་པར་དཀའ་བའི་བག་ཆགས་ཤིག་དང་། ང་རང་ཡང་ཆོས་ཕྱོགས་ལ་སེམས་ཤུགས་སྤར་བའི་རྒྱུ་གཙོ་བོ་ནི་ཁོང་གི་ཤིན་ཏུ་ལྷོད་པའི་ཐུགས་བག་ཕེབས་པོ་དེ་དང་། སུས་ཀྱང་བཅོམ་མ་ཐུབ་པའི་ཐུགས་ཀྱི་གསལ་རིག་དེ་རེད། རིན་པོ་ཆེ་སྐྲན་གྱི་སྙུང་གཞི་བཞེས་ཏེ་ན་ཟུག་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཞུ་མི་དགོས། དེ་བཞིན་ཞབས་གཡས་ལ་རུས་པའི་སྨན་བཅོས་ཀྱིས་གཤག་གཅོས་གཅིག་གནང་དགོས་བྱུང་སྟེ་ན་ཟུག་ཡོད་པ་གོར་མི་ཆག གཞན་ཡང་གློ་བ་གཅིག་ཡང་བསྐྱར་འགུལ་སྐྱོད་གཏོང་ཆེད་གཤག་བཅོས་ཆེན་པོ་ཞིག་གནང་བས། ལུས་པོ་ཡོངས་ལ་མི་བདེ་བའི་རྐྱེན་མང་པོ་ཡོད་རུང་། བཞིན་རས་ནས་རྟག་ཏུ་འཛུམ་མདངས་ཤིག་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་། རྒྱུན་པར་ཐུགས་ཤིན་ཏུ་ལྷོད་པོ་དང་དགའ་སྣང་ཞིག་འདུག དེ་བཞིན་རྗེས་མ་སྦྲིད་སྨན་ཇི་ཙམ་མང་པོ་ཕུལ་རུང་ཁོང་གི་ཐུགས་ཀྱི་དྲན་པ་དེར་ཕོག་ཐུག་གཏོང་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་ང་རང་གིས་དངོས་སུ་མཐོང་བ་མ་ཟད། སྨན་པ་ཚོས་ཀྱང་དོ་སྣང་བྱུང་སྟེ་རིན་པོ་ཆེར་ཉིན་རེ་ལས་མ་འདས་པར་དགའ་པོ་བྱེད་མཁན་དང་། དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་སྨན་པ་དང་སྨན་གཡོག་ཇེ་མང་དུ་ཕྱིན་སོང་། ཐེངས་གཅིག་རིན་པོ་ཆེས་ཕྱག་ཡིག་གཅིག་གི་ནང་ལ་དགོང་མོ་ནམ་ཕྱེད་ཙམ་ལ་སྨན་གཡོག་དེས་ཉལ་ཁྲིའི་སྟོད་ཕྱོགས་དམའ་རུ་གཏོང་གི་འདུག དེས་གློ་ལངས་དུས་ཁག་པོ་འདུག་ཅེས་བྲིས་འདུག བཀའ་མོལ་དེ་ཞོགས་པའི་ཆུ་ཚོད་བཅུ་གཅིག་གཡས་གཡོན་ལ་རེད། ངས་ལམ་གསེང་སྨན་པ་འཚོལ་དུ་ཕྱིན་ནས་ཁོང་ཚོར་སྙན་གསེང་ཞུས་ནས་རིན་པོ་ཆེའི་དགོངས་པ་སྒྲུབ་ཐུབ་རེ་བྱས། སྨན་ཁང་དེའི་ནང་གི་ལམ་ལུགས་ཤིག་ལ། ནད་པ་རེར་དམིགས་བསལ་ཆེད་མངགས་སྨན་པ་རེ་བསྐོས་པ་དང་། ཁོང་གི་འོག་ལ་སྦྲིད་སྨན་རྒྱག་མཁན་འགོ་པ་གཅིག སྨན་ཐག་གཅོད་བྱེད་མཁན་འགོ་པ་གཅིག སྨན་གཡོག་གི་འགོ་པ་གཅིག བཟའ་མ་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་མཁན་འགོ་པ་གཅིག ཁང་པ་གཙང་མ་བཟོ་བའི་འགོ་པ་གཅིག དེ་བཞིན་སྨན་ཁང་གི་ནང་ལ་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་མཁན་གྱི་སྨན་པ་གསར་པ་རྣམས་ལྟ་སྐོར་དང་དངོས་སྦྱོང་བཀོད་སྒྲིག་གི་འགོ་པ་གཅིག་བཅས་ཁྱོན་སྨན་པ་དང་སྨན་གཡོག་མི་བདུན་ལྷག་ལ་སྐད་ཆ་ཤོད་དགོས་འདུག ནུབ་ཕྱོགས་སྨན་ཁང་ནང་ལ་འདི་མ་ཤེས་ན་རྙོག་ཁྲ་ཆེན་པོ་འདུག ལམ་ལུགས་འདི་མཁྱེན་ན་གནས་ཚུལ་མང་པོ་སྟབས་བདེ་པོར་ཐག་གཅོད་ཐུབ། 

        ངས་སྨན་པའི་འགོ་པ་དེ་བཙལ་ནས་རིན་པོ་ཆེའི་བཀའ་སློབ་དེ་ཁོང་ལ་སྙན་གསེང་ཞུས་པ་ཡིན། ཁོང་ནས་ལམ་གསེང་སྦྲིད་སྨན་འགོ་པ་དང་། སྨན་གཡོག་འགོ་པ་གཉིས་ལ་ཁ་པར་བཏང་ནས་ཁོང་གི་ཡིག་ཚང་ནང་ལ་འབོད། ཁོང་གཉིས་སྨན་པའི་ཡིག་ཚང་ནང་ལ་འབྱོར་རྗེས་གནས་ཚུལ་བརྩད་གཅོད་བཏང་བར། སྦྲིད་སྨན་འགོ་པ་དེས་བཤད་རྒྱུར་སྨན་པའི་བཀའ་བཞིན་རིན་པོ་ཆེར་མོར་ཧྥིན་ ཞུ་བའི་སྦྲིད་སྨན་ཤུགས་ཆེན་པོ་དེ་ཚད་མཐོ་ཤོས་ཕུལ་ནས་ཉིན་མ་གཉིས་ཙམ་ཕྱིན་ཟིན་འདུགའགོ་པ་དེས་བཤད་རྒྱུར་དགོང་མོ་ཆུ་ཚོད་བདུན་པའི་རྗེས་ལ་རིམ་བཞིན་སྦྲིད་སྨན་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས། ཆུ་ཚོད་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་ལ་སྦྲིད་སྨན་ཚད་མཐོ་ཤོས་དེར་བསླེབས་ནས་སང་ཉིན་ཞོགས་པ་ཆུ་ཚོད་ ༦ གཡས་གཡོན་ལ་གཞི་ནས་སྦྲིད་སྨན་ཤུགས་ཆུང་དུ་འགྲོ་བས། མཚན་མོར་རིན་པོ་ཆེར་ཚོར་བ་དང་དྲན་པ་ཡོང་མི་སྲིད་ཅེས་ཚིག་ཐག་ཆོད་པོས་ལན་བཏབ། ནད་པ་མང་ཆེ་བ་སྦྲིད་སྨན་ཤུགས་ཚད་འདི་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མཁན་རྣམས་དྲན་མེད་དུ་འགྱུར་གྱི་ཡོད་ཅེས་ལན་བཏབ། སྦྲིད་སྨན་འགོ་པའི་ལན་དེ་ཐོས་རྗེས། སྨན་པའི་ངོ་གདོང་ནག་པོར་གྱུར་ཅིང་། ང་ལ་མ་འདོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་ངང་ལ་བལྟས་ནས། ཕལ་ཆེར་ངས་དོན་མེད་རྙོག་ཁྲ་བཟོ་བ་ལྟ་བུའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་འགོ་ཚུགས། ང་ཚོ་རིན་པོ་ཆེའི་ཉལ་ཁང་ནང་ལ་བསྐྱོད། ལམ་བར་སྨན་པ་དེས་མགོ་བོ་གཡུག་གཡུག་གཏོང་བཞིན་སེམས་ཁྲལ་ཞིག་བསླེབས་པའི་ཚོར་བ་བསྟན་སོང་། རིན་པོ་ཆེའི་གཟིམ་ཁྲིའི་འཁྲིས་ལ་འབྱོར་དུས། དེ་གར་སྨན་པ་གཉིས་ཙམ་ང་ཚོ་སྒུག་བསྡད་འདུག སྨན་པ་དེས་རིན་པོ་ཆེ་ནི་བཞིན་རས་གྲུང་པོའི་ཐོག་བཞུགས་པ་གཟིགས་རྗེས་ང་ལ་ཁོང་ལ་ད་ལྟ་ན་ཟུག་ཡོད་མེད་དྲིས་ཞེས་བཀའ་ཕེབས། ངས་སྒྲོག་ཙེའི་ནང་ནས་སྔར་བྲིས་ཟིན་པའི་ཡི་གེ། “རིན་པོ་ཆེ། ད་ལྟ་སྐུ་གཟུགས་ལ་སྙུན་གཞི་འདུག་གམ། ཞེས་པ་དེ་བླངས་ནས་རིན་པོ་ཆེར་བསྟན། ནམ་རྒྱུན་སྨན་པ་རྣམས་ཡང་ཡང་རིན་པོ་ཆེའི་སར་བལྟ་རྟོག་ལ་ཕེབས་པ་དང་། ཁོང་ཚོའི་དྲི་བ་རྣམས་རྒྱུན་པར་གཅིག་པ་ཡིན་སྟབས། དུས་ཚོད་བསྲི་ཚགས་ཀྱི་ཆེད་དུ། དུས་རྒྱུན་དུ་འདྲི་བའི་དྲི་བ་མང་པོ་ཞིག་སྔར་ནས་ཤོག་བུའི་སྟེང་དུ་བྲིས་ནས་བཞག་ཡོད། རིན་པོ་ཆེས་ན་ཟུག་མེད་པའི་བརྡ་བསྟན་གནང་སོང་། དེ་ནས་སྨན་གཡོག་དེས་ཉལ་ཁྲིའི་ཞབས་ལ་པང་ལེབ་གྲུ་བཞི་ཞིག་གི་སྟེང་ལ་ཤོག་བུ་དང་འགེང་ཤོག་བསྐོན་ནས་ཡོད་པ་དེར་བལྟས་ནས་སྨན་གཡོག་གི་མིང་བཙལ། སྨན་གཡོག་དེས་ང་ལ་མཚན་མོ་སྨན་གཡོག་སུ་ཡིན་པ་མཁྱེན་སོང་ངམ་ཞེས་དྲིས། ངས་ཤོག་བུའི་ཐོག་མདང་ནུབ་ཀྱི་བལྟ་སྐོར་ལ་ཡོང་མཁན་སྨན་གཡོག་དེ་ངོ་མཁྱེན་སོང་ངམ་ཞེས་བྲིས། རིན་པོ་ཆེ་དབུ་གཡུག་གཡུག་གནང་ནས་ངོ་མཁྱེན་པའི་རྟགས་བསྟན་གནང་། སྨན་པ་དང་སྨན་གཡོག དེ་བཞིན་ཉེ་འཁོར་གྱི་སྦྲིད་སྨན་འགོ་པ་དང་། སྨན་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཡིད་མི་ཆེས་པའི་རྣམ་པ་བསྟན། སྦྲིད་སྨན་འགོ་པ་དེས་སྨན་གཡོག་འདིའི་དབྱིབས་ཇི་འདྲ་འདུག་ཅེས་དྲིས་པར། རིན་པོ་ཆེས་དབུའི་སྐྲ་ལ་འཛུབ་མོ་བཙུགས་ནས་སྨན་གཡོག་སྐྲ་དམར་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་བསྟན། ཁོང་གིས་ཉེ་འཁོར་གྱི་ཁ་དཀྲིས་དམར་པོ་ཞིག་ལ་མཛུབ་མོ་བཙུགས་ནས་སྐྲའི་མདོག་དེ་དམར་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་བསྟན། ད་གཟོད་སྨན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨན་གཡོག་སྐྲ་དམར་པོ་དེ་ཡིན་པ་ཤེས། པང་ལེབ་དེའི་སྟེང་ལ་ཡང་ཁོང་གི་མིང་ར་འཕྲོད་བྱུང་ནས། དེ་ནས་བཟུང་སྨན་པ་དང་སྨན་གཡོག ཉེ་འཁྲིས་ཀྱི་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེ་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཚོར་སྣང་བྱུང་། 

      ད་དུང་དྲན་པར་རིན་པོ་ཆེས་སྨན་གཡོག་དེའི་སྐྲ་ལ་སྐྲ་ཕིང་ཞིག་བརྒྱབ་པའི་བརྡ་བསྟན་གནང་རུང་དེའི་སྐབས་ལ་སྨན་པ་དང་སྨན་གཡོག་རྣམས་ལན་དང་པོ་དེར་ཧང་སངས་ནས་གྲོས་བསྡུར་ལ་མགོ་འཁོར་ནས་མཇུག་གི་སྐད་ཆ་རྣམས་ཉན་ལོང་མི་འདུག གོང་ལ་སྨན་པ་དང་སྨན་གཡོག་རྣམས་བགྲོ་གླེང་བྱུང་རྗེས། ཡང་བསྐྱར་ང་ལ་རིན་པོ་ཆེར་མཚན་མོ་སྙུང་གཞི་ཡོད་མེད་དྲིས་པར། རིན་པོ་ཆེས་ན་ཟུག་མེད་པའི་བརྡ་བསྟན་གནང་སོང་། ང་ཚོ་ཚང་མ་སླར་ཡང་སྨན་པའི་ཡིག་ཚང་ལ་ཕྱིན་ནས། ཁོང་རྣམ་པས་ང་ལ་འགྲེལ་བཤད་བསྐྱོན་པར། རིན་པོ་ཆེའི་གནས་སྟངས་འདི་ཤིན་ཏུ་དམིགས་བསལ་རེད། རྒྱུན་པར་སྦྲིད་སྨན་འདི་ལྟར་འབུལ་ཡུལ་གྱི་ནད་པར་མཚན་མོ་ཧ་ལམ་དྲན་པ་མེད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོ་ཐོག་མར་སེམས་འཁྲལ་ཆེན་པོ་བྱུང་། རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་གཟུགས་སྐྱོ་དྲགས་ནས་མཐའ་ན་སྦྲིད་སྨན་ཡང་བཞེས་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག་སྙམ་རུང་། མཚན་མོའི་ཁྲག་གི་རྒྱུག་ཤུགས་དང་། དབུགས་ཀྱི་རྒྱུག་ཤུགས། དེ་བཞིན་སྙིང་རྩའི་འཕར་ཤུགས་སོགས་ལ་བལྟ་དུས་དེ་ལྟར་མིན་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བས་དགའ་སྤྲོ་འཕེལ་བྱུང་ཞེས་སྨན་པའི་སྔོན་གྱི་རྣམ་འགྱུར་ངན་པ་འདི་ཡལ་ནས་དགའ་ཚོར་གྱི་མདངས་ཤིག་མངོན་འདུག 

      མཐར་མཇུག་བསྡུ་བར། ད་རེས་དྲིན་ཅན་བཤེས་གཉེན་ཆེན་མོ་དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་མཆོག་གི་མཁས་པའི་བྱ་བ་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་ལ་བགྲོ་གླེང་ཞུ་བའི་དམིགས་བསལ་གྱི་རྗེས་དྲན་དུས་ཆེན་འདིར། རྩོམ་སྒྲིག་པ་མཆོག་ནས་ངེད་ལ་དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེ་སྔ་ཕྱིར་མཇལ་བའི་རྗེས་དྲན་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་འབྲི་དགོས་པའི་བཀའ་ཕེབས་པས། དེ་ལྡོག་མི་ནུས་པར་རང་ཉིད་ཀྱི་དྲན་པའི་དབང་པོར་གཞི་གཙོ་བོར་འཛིན་ནས་འཁྱོག་བཤད་དང་ཆེ་བསྟོད་སྤངས་ནས། རང་ཉིད་ཀྱི་དབང་པོ་ལྔ་པོར་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་རྣམས་དྲང་པོར་སྨྱུག་རྩེར་ཕབ། འོན་ཀྱང་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་ཤེས་བྱ་དམན་ཞིང་། དྲན་པ་མི་གསལ་བའི་དབང་གིས་ནོར་འཁྲུལ་མི་ཉུང་བ་ཡོད་སྲིད་པས་འབྲེལ་ཡོད་རྣམས་ལ་དགོངས་སུ་གསོལ་ཞུ་རྒྱུ་ལགས། དེ་བཞིན་སྐབས་རེ་ཞབས་ཞུ་གནང་མཁན་གྱི་མི་སྣ་གཞན་པ་ཡོད་རུང་ཁོང་རྣམ་པའི་ཆོག་མཆན་མེད་སྟབས། ཞིབ་ཕྲའི་གནས་ཚུལ་འགའ་ཤས་འདིར་བཀོད་མེད། མཐར་རྩོམ་འདི་དང་འབྲེལ་བའི་དགེ་བ་ཇི་ཡོད་བོད་གངས་ཅན་ལ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བའི་༧བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ཚེའི་ཞབས་པད་བརྟན་པ་དང་། དམ་པ་འདི་ཉིད་ཀྱི་བཞེད་དོན་ཐ་དག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་བསྔོ་བའོ། ། ། །

གསལ་བཤད། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཀྱི་གཏམ་ཚོགས་རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་ནས་ཆོག་མཆན་བདག་དབང་ཐོབ་ཅིང་། འདྲ་པར་ཁག་ལྔ་དེ་བསྟན་འཛིན་དགེ་ལེགས་ལགས་ཀྱིས་གནང་བར་སྐུ་དྲིན་ཞུ་ཞིང་། གཏམ་ཚོགས་རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་དང་རྩོམ་པ་པོ། ངེད་དྲ་བ་གང་རུང་གིས་ཆོག་མཆན་མེད་པར་གཞན་དུ་དགོད་མི་རུང་།

0

དཔྱད་མཆན་སྤེལ།

ཁྱེད་ཀྱི་གློག་ཡིག་གི་ས་གནས་དེ་ཁྱབ་སྤེལ་བྱེད་ཀི་མིན། རྟགས * ཅན་ངེས་པར་དུ་བླུགས་དགོས།