ནང་བསྟན་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་འདོད་ཚུལ་ལྟར་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་སྐོར། (ཕྱི་དུམ)

23750

ཆ་བཅས་ཆ་མེད་དང་རེག་མ་རེག་སོགས་ཀྱི་རྩོད་ལན་མཛད་ཚུལ་ནི།

ཡང་མཁས་པ་མང་པོས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གྱི་དབྱིབས་ཟླུམ་པོ་ཡིན་པ་འདོད་པར་གསུངས་ཀྱང་སློབ་དཔོན་གྱིས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་དབྱིབས་མེད་པར་བཤད་དེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་དབྱིབས་ཡོད་ན་ཆ་བཅས་སུ་འགྱུར་དགོས་པ་ལས་དེ་དག་ཆ་མེད་ཡིན་པས་སོ་ཟེར་རོ། བྱེ་མདོ་གཉིས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་འདོད་པ་ལ་གྲུབ་མཐའ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་ཕུགས་ནས་སྐྱོན་བརྗོད་མང་པོ་མཛད་པ་རྣམས་ལས་དཔེ་མཚོན་གྲགས་ཅན་ཞིག་ནི་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱི་ཉི་ཤུ་པ་ལས། དྲུག་གི་ཅིག་ཅར་སྦྱར་བ་ན། ཕྲ་རབ་དྲུག་ཆ་དྲུག་དུ་འགྱུར། དྲུག་པོ་དག་ཀྱང་གོ་གཅིག་ན། གོང་བུའང་རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་དུ་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པས་དེའི་དོན་ནི། དེ་ཡང་དཔེར་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་ལ་ཕྱོགས་བཞི་དང་སྟེང་འོག་གཉིས་ཏེ་དྲུག་གི་སྐོར་ནས་གཟུགས་ཅན་གྱི་གོང་བུ་གཅིག་རྩོམ་པ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། ཕན་ཚུན་མ་རེག་པར་གནས་ན་རྩོམ་མི་ཐུབ་པའམ་ཞིག་པར་གྱུར་ལ། རེག་ནས་རྩོམ་ན་འདི་ལྟར་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་རེག་ནས་རྩོམ་པའམ། ཕྱོགས་གཅིག་རེག་ནས་རྩོམ་པ་གང་ཡིན།  དེ་ལ་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་གྱི་རེག་ན་ཕན་ཚུན་འདྲེས་ནས་གོང་བུ་དེ་ཆེ་རུ་འགྲོ་བ་མེད་དགོས་ལ། ཕྱོགས་གཅིག་ཁོ་ན་རེག་ནས་ཡིན་ན་གཞན་ལ་མ་རེག་པར་དགོས་པས་ཆ་བཅས་སུ་འགྱུར་བ་ལས་འོས་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས། འོན་ཀྱང་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བས་དེའི་ལན་དུ་ཕན་ཚུན་མ་རེག་པར་བར་སྟོང་དང་བཅས་སྟེ་གནས་ཀྱང་ཞིག་པར་འགྱུར་བ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་མེད་དེ་རླུང་གིའམ་རྫས་ཀྱི་ནུས་པས་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཟེར། མདོ་སྡེ་པས་མ་རེག་ཀྱང་ཕན་ཚུན་བར་མེད་པར་གནས་སོ་ཟེར་། 

མདོར་ན་ཆ་མེད་དུ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་ནི། རགས་པ་རྣམས་མཐར་ཐུག་ན་ཆ་མེད་གཅིག་ལ་ཐུག་དགོས་ཤིང་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡིན་པ་དང་། ཡང་བཏགས་ཡོད་རྣམས་རྩལ་བའི་ཚེ་མཐར་རྫས་ཡོད་རེ་རྙེད་དགོས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྫུན་པ་རྣམས་ལ་རྟེན་བྱེད་པའི་མཐར་ཐུག་གི་བདེན་པར་གྲུབ་པ་རེ་ཡོད་དགོས་ཏེ་དེ་མེད་ན་དེ་དག་ཡོད་པར་འཇོག་མི་ནུས་པ་དེའི་ཕྱིར་གཞི་རྩའི་གྲུབ་ཆ་ནི་ཆ་མེད་དེ་དག་ཡིན་ནོ་སྙམ་སོ། དེ་ལ་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་སོགས་ཀྱིས་གོང་དུ་བཤད་པའི་སྐྱོན་ཙམ་མ་ཟད་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་དེ་ཉིད་ཐོགས་མེད་དུ་ཐལ་བའི་སྐྱོན་དང་། དེ་ཉིད་ལ་ཕྱོགས་ཆ་སོ་སོར་གཏན་ནས་ཕྱེ་རྒྱུ་མེད་ན་ངོས་གཅིག་ལ་འོད་ཕོག་པའི་ཚེ་གཞན་དེར་གྲིབ་མ་བབ་མི་སྲིད་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཆ་བཅས་སུ་སྒྲུབ་བོ། དེ་མཚུངས་སུ་དབུ་མ་པའི་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷ་དང་12ཞི་འཚོ་ཡབ་སྲས་དང་13བཅས་པས་ཆ་མེད་ལ་དགག་གཞག་རྒྱ་ཆེར་མཛད་ཡོད། གོང་གསལ་དགག་སྒྲུབ་གྱི་བསམ་ཚུལ་དེ་ཚོ་ཡང་དེང་རབས་ཚན་རིག་གི་ལྟ་གྲུབ་ནང་དུའང་བསམ་བློ་ནན་གྱིས་གཏོང་པའང་འདུག་སྙམ་སྟེ།

དཔེར་ན་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བས་རྔ་དབྱུག་གི་རྔ་ལ་བསྣུན་པ་དེ་ཚེའི་རྡུལ་རྣམས་ཕན་ཚུན་མ་རེག་ཀྱང་སྒྲ་གྲགས་པ་ནི་རླུང་གི་སྟོབས་ཀྱི་ཡིན་ཟེར། དངོས་ཁམས་ཚན་རིག་ལྟར་ན་རྔ་དབྱུག་རྔ་ལ་རེག་པ་དང་ཐོགས་ནས་བརྒལ་མི་ཐུབ་པ་དེ་མཐར་གཏུགས་ན་གློག་དང་ཁབ་ལེན་གྱི་ཤུགས་ལས་ཡིན་ཟེར་དགོས་ལ་དེ་ཡང་མཐར་གཏུགས་ན་རྡུལ་ཕྲན་གཉིས་བར་གྱི་གློག་རྡུལ་ལས་ཡིན་དགོས་པ་དང་། ཚད་རྡུལ་དངོས་ཁམས་ཚན་རིག་ལྟར་ན་གློག་རྡུལ་ནི་ངེས་མེད་དང་། ཆ་མེད་དང་ཕྱོགས་མེད་་ཡིན་པར་བརྟེན་རེག་མ་རེག་ནི་འགྲེལ་བརྗོད་ལས་བསླ་པོར་བྱེད་མི་ཐུབ་སྙམ། དེ་བཞིན་ཆུང་རུ་བགོས་ཏེ་མཐར་ཐུག་རྒྱུ་ཡོད་མེད་ཀྱང་ཨང་རྩིས་ཀྱི་ཕྲ་བའི་རྩི་ཐབས་( calculus)རིག་པའི་འགྲོས་སོགས་དང་བསྟུན་ན་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་འོས་པ་རེད་སྙམ།

ནང་པའི་གྲུབ་མཐའ་གོང་མ་སྟེ་དབུ་སེམས་གཉིས་ཀྱི་མཁས་པ་རྣམས་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་མཁས་མི་ལེན་ཞིང་རྡུལ་ཀུན་ཆ་བཅས་སུ་འདོད་པ་འདྲ་མོད། འོན་ཀྱང་ཆ་བཅས་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅུང་ཟད་མི་འདྲ་སྟེ་སེམས་ཙམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་ཞེས་པ་དང་པོ་ནས་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཙམ་ཡིན་པར་གསུངས་ལ། དབུ་མ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྡུལ་ཕྲ་མོ་དང་རགས་པ་གང་ཡིན་ཡང་རང་གི་བདག་གཞི་དང་ཆ་ཤས་སོགས་ལ་རྟེན་ནས་བློས་བཏགས་པ་ཙམ་མ་གཏོགས་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་ཆ་མེད་ཀྱི་དངོས་པོ་གཏན་ནས་མེད་པར་གསུངས་སོ། ། མངོན་པ་ནས་གསུངས་པའི་རྫས་རྡུལ་ཕྲ་མོའམ་ཕྲ་རབ་རྡུལ་གྱི་ཆེ་ཚད་རོབ་རྩིས་ཀྱི་རེའུ་མིག་ཏུ་ཕབ་པ་ནི།

འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་རྣམ་གཞག་འདི་དག་མངོན་པ་གོང་འོག་ཙམ་མ་ཟད་ནང་པའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ནང་ཧ་ཅང་གི་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་གསུངས་ཀྱིི་ཡོད། དེ་ཡང་ཕྱི་ཙམ་མ་ཟད་ནང་གི་འབྱུང་བ་དང་དེ་ལ་ཡང་ཕྲ་རགས་དང་ཤི་བའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་ཐིམ་ཚུལ། དུས་འཁོར་རྒྱུད་སོགས་ལས་ཕྱིའི་གཟའ་སྐར་གྱི་འགྱུར་འགྲོས་ལས་སྐྱེས་བའི་ནང་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་ལ་འགྱུར་བ་འགྲོ་ཚུལ། དེ་ལས་སེམས་ཁམས་ལ་འགྱུར་བ་འགྲོ་ཚུལ་སོགས་དཔྱད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གི་མང་ངོ། །

མངོན་པའི་སྲོལ་གཏོད་པ་འཕགས་པ་ཐོག་མེད་དང་། སྐུ་མཆེད་དབྱིག་གཉེན་གཉིས་རྗེས་འབྲངས་དང་བཅས་པ་དང་། དེ་བཞིན་མདོ་ཕལ་པོ་ཆེ་དང་། རྒྱ་ཆེན་རོལ་པའི་མདོ་དེ་དག་ཀུན་ལས་གཅིག་མཐུན་དུ་འཇིག་རྟེན་ཐོག་མར་ཆགས་པ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་ལས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ལ་སྣོད་ཆགས་པའི་སྔ་ལྟས་སུ་གྱུར་པའི་རླུང་འཇམ་པོ་དག་ཁད་ཀྱི་གཡོ་བའམ་ལྡང་ཏེ་དེ་ལྟ་བུ་རླུང་དེ་རྣམས་འཕེལ་བ་ལས་འོག་གཞི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་པ་ཆགས་ཤིང་དེ་ལས་རིམ་བཞིན་ཆུ་དང་ས་སོགས་ཆགས་པར་གསུངས་ཀྱང། ཐོག་མའི་རླུང་དེའི་ཉེར་ལེན་དེ་འབྱུང་བ་གང་ཞིག་ལས་བྱུང་མིན་གཞུང་ལས་དངོས་སུ་གསུངས་པ་མི་སྣང་ཡང་འོན་ཀྱང་ང་རང་གི་བསམ་ཚུལ་ལྟར་ཡོང་སྲིད་པའི་ཆ་གཉིས་ཡོད་པར་སྣང་།

དང་པོ་ནི་ཐོག་མའི་རླུང་དེའི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་ནི་གཟུགས་ཁམས་པའི་རླུང་རྫས་ཞིག་ལ་འཇོག་ཆོག  རྒྱུ་མཚན་ནི་འཇིག་རྟེན་སྟོང་ཚུལ་བཤད་སྐབས་མངོན་པ་ལས་14སྣོད་འཇིག་པའི་ཚེ་སྟོང་གསུམ་འདིའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་འདོད་པའི་ལྷ་མིའི་གནས་ཀུན་སྟོང་འགྲོ་བར་གསུངས་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་མེས་སྟོང་ན་བསམ་གཏན་དང་པོའི་བར་དང་། དེ་བཞིན་ཆུས་སྟོང་ཚེ་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་བར་དང་། རླུང་གི་སྟོང་ཚེ་བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་བར་སྟོང་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་བཞིན་དུ་སླར་ཡང་ཚུར་ཆགས་པའི་ཚེ་ཕར་སྟོང་པའི་ཚེ་ཐ་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་པོར་ཆགས་ཞིང་མཐར་བསམ་གཏན་དང་པོ་ཆགས། དེའི་རྗེས་སུ་གོང་དུ་བཤད་པའི་འོག་གཞིའི་རླུང་དེ་ཉིད་གྲུབ་པར་བཤད་དགོས་པའི་ཕྱིར། 

གཉིས་པ་ནི་བསྐལ་པ་ཆགས་འཇིགས་བཤད་སྐབས་འཇིག་རྟེན་བྱེ་བྲག་པའི་ཆགས་འཇིགས་བཤད་ཀྱི་ཡོད་སྟབས་འཇིག་རྟེན་ཁམས་གཞན་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ཡོད་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་གི་རྡུལ་བར་སྣང་དུ་རྒྱུ་བ་དེ་ཚོས་ཉེར་ལེན་བྱས་ནས་སྐྱེ་རུང་ཟེར་ཆོག་སྙམ། །

དུས་འཁོར་ལུགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཆགས་འཇིག་སྐོར་མདོར་ཙམ་བཤད་པ།

འཇིག་རྟེན་ཆགས་འཇིག་གི་སྐོར་བཤད་པའི་ནང་པའི་གཞུང་གཉིས་པ་གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྒྱུད་ལས་འཇིག་རྟེན་ཆགས་འཇིག་སྐོར་གསུངས་ཚུལ་ནི། འཇིག་རྟེན་སྔ་མ་འཇིགས་པའི་མཐར་ཆོས་ཀུན་ནམ་མཁའི་རྡུལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་སོང་བ་དང་། དེ་ཡང་སྟོང་པའི་རྡུལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པར་གསུངས་སོ། དེ་རྗེས་སླར་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མ་ཆགས་པའི་སྐབས་སུ་བབ་པ་ན་བར་སྣང་ཁམས་སུ་ཡོད་པའི་སྟོང་པའི་རྡུལ་གྱི་མིང་ཅན་གྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསིལ་བུར་གནས་རྣམས་འདུས་པ་ལས་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས་རིམ་གྱིས་ཆགས་པ་ཡིན། དེ་ཡང་འདི་ལྟར་སྟོང་པའི་མིང་ཅན་གྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཐོག་མར་རླུང་གི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཕན་ཚུན་ཐོར་བ་དག་ནམ་མཁའ་ལ་མི་སྣང་བའི་ཚུལ་གྱི་གནས་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་འབྱར། དེ་ལྟར་མ་འབྱར་གོང་དུ་དེ་དག་རླུང་རྡུལ་ཡིན་ཀྱང་དེ་དག་ལ་གོ་ས་གཞན་དུ་བགྲོད་པའི་ནུས་པ་མེད་ཀྱང་འབྱར་བ་ལས་བགྲོད་ནུས་སུ་གྱུར་པའི་རླུང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་བ་དང་། དེའི་རྗེས་སུ་རླུང་རྡུལ་དེ་དག་དང་མེའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསིལ་བུར་གནས་པ་རིམ་གྱི་འབྱར་བ་རྣམས་དང་ཕྲད་པས་རླུང་དང་ལྡན་པའི་རྩོམ་པའི་མེ་ཞེས་པ་གྲུབ། དེའི་རྗེས་སུ་མེ་དེ་དང་ཆུའི་རྡུལ་རབ་ཕྲད་པ་ལས་རྩོམ་པའི་ཆུ་ཞེས་པ་གྲུབ། དེའི་རྗེས་སུ་ཆུ་དེ་དང་སའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་དང་ཕྲད་པ་ལས་རྩོམ་པའི་སའི་རྡུལ་ཐོག་མར་གྲུབ་པ་དེ་ནི་ས་གཞིའི་ཐོག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས།14དེ་ལྟ་བུའི་འབྱུང་བ་བཞི་པོ་རིམ་གྱི་འཕེལ་བ་ལས་འོག་གཞིའི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གྲུབ་པ་ནས་ཐར་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་གྲུབ་ཚུལ་སོགས་ནི་ཆུ་ཞེང་གི་དཔག་ཚད་ཀྱི་གྲངས་ཁ་ཤས་དང་།དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་མ་གཏོགས་རི་རབ་གྲུབ་ཚུལ་སོགས་མང་ཆེ་བ་མངོན་པ་གོང་འོག་དང་ཕལ་ཆེར་མཐུན་ནོ། །

ནམ་མཁའི་རྡུལ་དང་སྟོང་པའི་རྡུལ་གྱི་སྐོར་མདོར་ཙམ།

འོ་ན་ནམ་མཁའི་རྡུལ་ཞེས་པ་དེ་གང་ཞིག་ཡིན་ནམ། སྟོང་པའི་རྡུལ་ཞེས་པ་གང་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བློ་ཕམ་པ་ཞིག་ལ་དུས་འཁོར་གྱི་གཞུང་མ་གཏོགས་གཞན་མངོན་པ་གོང་འོག་གི་གཞུང་ནང་དུ་ནམ་མཁའི་རྡུལ་དང་སྟོང་པའི་རྡུལ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཙམ་ཡང་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པ་མ་ཟད་དུས་འཁོར་རང་གི་ནང་དུའང་དེ་ཙམ་རྒྱས་པོ་དང་གསལ་པོ་གསུངས་མེད། དེས་ན་མཁས་པ་ལ་ལས་སྐབས་འདིའི་ནམ་མཁའི་རྡུལ་ཞེས་པའི་སྐབས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གཟུགས་ལྔའི་ནང་ཚན་མངོན་པར་སྐབས་ཡོད་ཀྱི་གཟུགས་ཏེ་དེ་ཡང་ཐོག་པའི་རེག་བྱ་དང་བྲལ་ཞིང་ཡིད་ཤེས་ཁོ་ནའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་སྐྱ་སེང་ངེ་བ་དེ་ཡིན་པ་དང་། དེ་འདྲའི་མངོན་པར་སྐབས་ཡོད་ཀྱི་གཟུགས་དེ་ཉིད་བློས་ཇི་ཙམ་དབྱེ་བར་ནུས་ཀྱི་བར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་ཆུང་མཐའ་དེ་ལ་ནམ་མཁའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཟེར་བ་ཡིན་ཞེས་གསུངས།15དེ་དག་གིས་བཞེད་ཚུལ་ལྟར་ན་ནམ་མཁའི་རྡུལ་ནི་ནུས་པ་ཙམ་མིན་པར་གཟུགས་མཚན་ཉིད་པའི་ངོ་བོར་ཡོད་པའི་ཆ་ཤས་ཕྲ་མོ་ཞིག་ལ་འདོད་དགོས་པ་ལྟར་སྣང་ངོ།

མཁས་པ་གཞན་གྱིས་ནམ་མཁའི་རྡུལ་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ཅན་རྣམས་ཇེ་ཕྲ་རུ་སོང་ནས་མཐར་ནུས་པའི་ངོ་བོར་སོང་ཞིིང་སླར་ཡང་གཟུགས་ཅན་གྱི་ངོ་བོར་འགྱུར་རུང་དུ་གནས་པ་དེ་ལ་ནམ་མཁའི་རྡུལ་ཞེས་ཐ་སྙད་བཏགས་པར་འདོད།16འདི་པ་ལྟར་ན་རྡུལ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་ཙམ་མ་གཏོགས་དོན་དངོས་ཐོག་ནུས་པའི་ཆ་ཤས་ཕྲ་མོ་ཞིག་ལ་འདོད་དགོས་པས་དེ་ནི་དེང་རབས་ཚན་རིག་པའི་བཤད་པ་དང་ཧ་ཅང་གི་འཚམས་པ་ཡིན་ཏེ་ཨ་དབྱིན་སི་ཐན་གྱི E= mc2 མན་ངག་ནང་བཤད་པ་ལྟར་ནུས་པ་དང་བེམ་པོ་བརྗེ་བསྒྱུར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པར་འདོད་པས་སོ། ཡང་གནད་དོན་གཞན་ཞིག་ལ་དུས་འཁོར་གྱི་གཞུང་རང་ལས་ནམ་མཁའི་རྡུལ་དེས་རྡུལ་གཞན་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་དང་། དེ་ལ་གོ་ས་མེད་པ་སོགས་བཤད་ཡོད་པས་ནུས་པ་ཙམ་གྱི་བདག་ཉིད་ལ་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་པ་ཡང་དོན་ལ་གནས་ངེས། ཚན་རིག་པ་མང་པོས་ཐོག་མའི་ནུས་པ་རྐྱང་པ་ལས་འཇིག་རྟེན་ཀྱི་བེམ་གཟུགས་ཀུན་བྱུང་བར་སྨྲ་བའི་ཚུལ་དེ་ལ་(འགའ་ཞིག་ནི་གང་ཡང་མེད་པ་ནས་བྱུང)ཟེར་བའི་ལབ་སྲོལ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། ཡང་ནང་ཆོས་ནང་སྐབས་རེ་མ་གཏོགས་འདི་འདྲ་བའི་བེམ་ནུས་བརྗེ་བསྒྱུར་གྱི་ཚུལ་མང་པོ་གསུངས་མེད་ཀྱང་། དངོས་ཁམས་ཚན་རིག་ནང་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཐོག་མར་ཆགས་པའི་གནས་སྐབས་ཙམ་མ་ཟད་རྒྱུན་གཏན་གྱི་འཚོ་བའི་ཁྲོད་ན་བེམ་གཟུགས་དང་ནུས་པ་བརྗེ་འགྱུར་གྱི་དཔེ་མཚོན་མང་པོ་བརྟག་དཔྱད་གྱི་ལམ་ནས་གསལ་པོ་སྟོན་རྒྱུ་ཡོད་པ་རེད།

ནང་པའི་གཞུང་ནང་ནམ་མཁའི་གོ་བ་མི་འདྲ་བ་རིགས་གསུམ་ཡོད་པ་སྟེ

༡) བར་གྱི་སྣང་བ་སྟེ་མངོན་པར་སྐབས་ཡོད་ཀྱི་གཟུགས་ཞེས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གཟུགས་སུ་འདོད་པ།

༢) བུ་ཁ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཉིན་མོ་སྣང་བའི་ཆ་དང་མཚན་མོ་མུན་པའི་ཆ་ཡིན་པའི་འདུས་བྱས་སུ་འདོད་པ།

༣) དབུ་ཚད་ཀྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ནི་ཐོག་རེག་བཀག་ཙམ་ཀྱི་མེད་དགག་ཞིག་ལས་དེ་ལ་རྩོམ་བྱེད་ཀྱི་རྡུལ་སོགས་གང་ཡང་མེད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ནམ་མཁའ་ནི་དུས་ཀུན་ཏུ་རང་སོར་གནས་པའི་རྟག་པ་འགྱུར་མེད་ཡིན་པས་སོ། དབུ་ཚད་བཤད་སྲོལ་དང་མི་འདྲ་བར་སྐབས་འདིར་དུས་འཁོར་གྱི་གཞུང་ནང་དུ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་ནམ་མཁའི་རྡུལ་ལས་གྲུབ་པ་དང་དེ་འདྲ་བའི་ནམ་མཁའི་ཁམས་དེས་གཟུགས་ཅན་གྱི་གོང་བུ་ཀུན་འགྲུབ་པའི་གོ་འབྱེད་པའམ་རྟེན་གཞི་བྱེད་པ་ཡིན། དེས་འབྱུང་བ་གཞན་བཞི་པོའ་འབྱུང་འཇིག་ཀྱི་གཞི་བྱེད་ཚུལ་ནི། དེ་ལས་འབྱུང་བ་བཞི་པོ་དག་བསྐྱེད་ཅིང་སླར་ཡང་དེ་ཉིད་དུ་ཐིམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། བསྐྱེད་རིམ་ནི་ནམ་མཁའ་ལས་རླུང་དང་། རླུང་ལས་མེ་དང་། མེ་ལས་ཆུ། དེ་ལས་ས་ཁམས་བསྐྱེད་པ་ཡིན། ཐིམ་རིམ་ནི་སྐྱེད་རིམ་དེ་ལས་གོ་ལྡོག་སྟེ་ས་ཆུ་ལ་ཐིམ། ཆུ་མེ་ལ་ཐིམ། མེ་དེ་ཡང་མཐར་རླུང་གི་ངོ་བོར་ཐིམ། དེ་དག་ཀྱང་མཐར་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཐིམ་འགྲོ་བ་ཡིན། རིམ་པ་དེ་ཕྱིའི་འབྱུང་བ་ཙམ་མ་ཟད་རང་རེ་མི་རྣམས་འཆི་འགྲོ་བའི་གནས་སྐབས་སུ་ནང་གི་འབྱུང་བ་བཞི་པོའི་འབྱུང་འཇིགས་ཀྱི་རིམ་པའི་ཚུལ་ཡང་དེ་ལྟར་ཡིན་ལ། ཐིམ་རིམ་གྱི་འགྲེལ་བཤད་དེ་དག་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཙམ་མ་ཟད་ནང་པའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ཕལ་ཆེ་བའི་མཐུན་མོང་གི་འདོད་ཚུལ་ཡིན་ཟེར་ཆོག་སྙམ། ནམ་མཁའི་རྡུལ་ཞེས་པ་ནུས་པའི་ཆ་ཤས་ཕྲ་མོར་འདོད་ན་རྡུལ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་གོ་བདེ་པོ་དང་འོས་མཚམས་མིན་ཏེ། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་གོ་བའི་ནང་རྡུལ་ཟེར་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གོ་ས་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། ས་རྡོ་ལྟར་རྫས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ལ་གོ་བ་ལེན་དགོས་པ་གང་ཞིག་ལ་ནུས་པའི་གནས་སྐབས་ལ་རྡུལ་རྫས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་སོགས་གང་ཡང་མི་མངོན་པས་སོ། སྤྱིར་བཏང་ཚན་རིག་གི་ནང་དུའང་རྡུལ་འཇོག་སྐབས་སྲོལ་རྒྱུན་དངོས་ཁམས་དང་དེང་རབས་ཀྱི་བར་ཡར་རྒྱས་སམ་མི་མཐུན་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་རེད།དུས་འཁོར་ནང་ནམ་མཁའི་རྡུལ་གྱི་མིང་གཞན་ལ་རོ་རྡུལ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་གསུང་ཡོད་ཀྱང་དེ་ལྟར་འདོགས་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་མ་གསུངས་སོ། །

༢ ༽ ཕྲ་བ་སྟོང་པའི་རྡུལ་ཞེས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་སྔ་མ་ཞིག་རྗེས་གང་ཡང་མེད་པར་བར་སྣང་སྟོང་པར་གནས་སྐབས་གང་ཟག་ཐ་མལ་པའི་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཞིང་རྡུལ་ཕྲན་གཞན་དང་ཕན་ཚུན་འདབས་འབྱར་དུ་ཚོགས་ཏེ་བསགས་རྡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་མ་གྱུར་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་སིལ་བུའི་རྣམ་པར་གནས་པ་དེ་དག་སྟོང་པའི་རྡུལ་ཞེས་བཤད་དོ།17

སྤྱིར་སྟོང་པའི་རྡུལ་དེ་ལ་དབྱེ་བ་བཤད་སྐབས་སུ། ཆུ་དང་། མེ་དང་། རླུང་དང་། ནམ་མཁའ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོང་པའི་རྡུལ་ཏེ་དྲུག་གི་ཐ་སྙད་མཛད་ཡོད་ཀྱང་དེ་དག་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོང་པའི་རྡུལ་ཞེས་པ་ནི།སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རྡུལ་གྱི་མིང་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་རྡུལ་དངོས་མིན་པར་གསུངས་སོ། མིང་དེ་འདྲ་འདོགས་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་འབྱུང་བ་བཞིས་མཚོན་པའི་ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་ངང་ཚུལ་ཏེ་ནང་པའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་དྲན་དགོས་པ་དང་། ཤེས་པའི་ཆེད་ཡིན་པར་གསུངས་ཡོད། དེ་ཡང་འབྱུང་བ་བཞི་སོགས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་ན་འཕེལ་གྲིབ་དང་ཐིམ་རིམ་གྱི་རྣམ་གཞག་སོགས་གང་ཡང་མི་འཐད་པར་འགྱུར་བས་ཡིན། །

འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཆགས་པའི་དུས་ཡུན།


མངོན་པ་མཛོད་ལས། དེ་ལྟར་འཇིགས་རྟེན་ཆགས་པ་འདི། བར་གྱི་བསྐལ་པ་བརྒྱད་བཅུར་གནས། ཆགས་པ་དང་ནི་འཇིག་པ་དང་། ཞིག་ནས་འདུག་པ་དག་མཉམ་མོ། ཞེས་པས་ནང་པའི་རིགས་པའི་འགྲོས་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བཤད་སྐབས་རིམ་པ་བཞིའི་སྒོ་ནས་བཤད་དེ། སྟོང་པའི་གནས་སྐབས། ཆགས་པའི་གནས་སྐབས། གནས་པའི་གནས་སྐབས།འཇིག་པའི་གནས་སྐབས་དང་བཞི་ཡོད་པ་ལས་དེ་དག་རེ་རེར་དུས་ཡུན་ཧ་ཅང་གི་རིང་པོ་དགོས་པ་དང་ཡུན་ཚད་ཀྱང་སྤྱིར་བཏང་གི་ཆ་ནས་དེ་བཞི་མཉམ་པ་ཡིན།  དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཆགས་པའི་དུས་ཡུན་ལ་བར་བསྐལ་ཉི་ཤུ་ཡིན་པར་གསུངས་ཀྱང་དེ་ལས་སྣོད་ཆགས་ཡུན་ནི་བར་བསྐལ་གཅིག་ལས་མེད་ཅིང་ལྷག་མ་བར་བསྐལ་བཅུ་དགུ་པོ་ནི་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཆགས་པའི་དུས་ཡུན་ཡིན་ནོ། གཞུང་ལས་བར་བསྐལ་དང་། བསྐལ་ཆེན། བསྐལ་ཆུང་སོགས་ཡང་དང་ཡང་དུ་གསུངས་པས་ཡང་སྙིང་དེ་དག་ལ་མི་ལོ་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་དང་། དེ་དག་བརྩི་ཚུལ་ནི་གཞུང་ལས་དེ་ཙམ་མི་གསལ་ཡང་ཧ་ཅང་གི་དགོས་གནས་སུ་མཐོང་བས་ཅུང་ཟད་བཤད་པར་བྱའོ།།


ཐོག་མར་བར་བསྐལ་གཅིག་ལ་མི་ལོ་ཇི་ཙམ་ཡོད་མེད་ཤེས་དགོས་པས་དེ་ལ་རྩི་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་ཡོད་དེ།དང་པོ། དམྱལ་བ་དང་ལྷའི་ཚེ་ཚད་སོགས་ཀྱི་རིགས་པ་དང་སྦྱར་ན་བར་བསྐལ་རེར་མི་ལོ་དཀྲིགས་ཆེན་གསུམ་ལྷག་ཙམ་སྟེ། 3.39738624*1018དེ་བརྒྱད་བཅུ་ལ་བསྐལ་ཆེན་དུ་འཇོག་དགོས་པས་དེ་ལྟར་ན་བསྐལ་ཆེན་གཅིག་ལ། 2.717908992*1020yམི་ལོ་མི་འཁྲུགས་པ་ཆེན་པོ་གཉིས་ལྷག་ཙམ་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྐལ་ཆེན་གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་ཚོགས་བསགས་པས་དེའི་དུས་ཡུན་རོབ་རྩིས་བྱས་ན། (2.7*1020y) * (3*1059) = 8.1 *1079 y ཡིན་པས་བློ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། གཉིས་པ། པན་ཊི་ཏ་སྟོབས་བཅུ་བཤེས་གཉེན་སོགས་ཀྱིས་ལྕགས་ཀྱི་ར་བ་མཐོ་ཚད་དང་ལོག་བཞི་ལ་རྒྱང་གྲགས་རེེ་རེ་ཡོད་པ་དེའི་ནང་དུ་ཏིལ་ལམ་ཡུང་དཀར་གྱི་འབྲུས་བཀང་བ་ལས་ལོ་བརྒྱ་རེ་མཚམས་སུ་རེ་རེ་ཕྱི་རུ་བཏོན་ནས་རྫོགས་པའི་དུས་ཡུན་དེ་ལ་བར་བསྐལ་རེར་གསུངས་པ་ལྟར་ན་འདི་ལྟར། 

གསུམ་པ། དུས་འཁོར་ལུགས་ཀྱི་བསྐལ་པ་རྩི་ཚུལ་ནི། དོང་གྲུ་བཞི་པ་མཐོ་ཚད་དང་ལོགས་རེ་རེར་དཔག་ཚད་རེ་ཡོད་པ་དེའི་ནང་དུ་སྐྲ་རྩེ་མོ་ཟླུམ་པོས་གང་བ་ལོ་བརྒྱ་རེའི་མཚམས་སུ་སྐྲ་རྩེ་རེ་རེ་བཏོན་ནས་རྫོགས་པའི་དུས་ཡུན་བསྐལ་པ་ཆུང་ངུའི་ཞག་གཅིག་དེ་ལྟ་བུ་ཞག་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་བཅུ་ལ་ལོ་གཅིག་ཏུ་རྩིས་ཏེ་ལོ་བརྒྱ་སོང་མཚམས་ནི་བསྐལ་པ་ཆུང་ངུའི་ཡུན་ཚད་ཡིན་གསུངས། ཡང་བསྐལ་པ་ཆུང་ངུའི་ལོ་བརྒྱ་རེའི་མཚམས་སུ་སྔར་བཤད་པའི་དོང་ནས་སྐྲ་རྩེ་རེ་རེ་བཏོན་ནས་རྫོགས་པའི་དུས་ཡུན་ནི་བསྐལ་པ་བར་མའི་ཞག་གཅིག་ལ་རྩིས་པའི་དེ་ལྟ་བུའི་ལོ་བརྒྱ་ནི་བསྐལ་པ་བར་མའི་དུས་ཡུན་དང། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་མཆོག་གི་བསྐལ་པ་དང་། དེ་ལས་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་འཇོག་ཚུལ་མཚོན་ནས་རིམ་བཞིན་བརྩི་བར་གསུངས་པས་དེ་ནི་འདི་ལྟར།

དུས་ཡུན་དེ་དག་ཧ་ཅང་གི་རིང་པོ་ཡིན་ཡང་རྒྱལ་སྲས་སྙིང་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དག་གིས་དེ་བས་ཀྱང་རིང་བར་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་ཐུབ་པའི་ཐུགས་བསྐྱེད་དང་སྨོན་ལམ་འདེབས་ཀྱི་ཡོད་དེ། རྒྱལ་སྲས་ཞི་བ་ལྷས།19ཇི་སྲིད་ནམ་མཁའ་གནས་པ་དང་། འགྲོ་བ་ཇི་སྲིད་གནས་གྱུར་པ། དེ་སྲིད་བདག་ནི་གནས་གྱུར་ནས། འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བར་ཤོག ཞེས་སོ། 



2016 ལོར་ཨེ་མོ་རི་དང་བོད་ཀྱི་ཚན་རིག་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་གོ་བསྒྲིགས་ཞུས་པའི་ནང་ཚན་འབྲེལ་ལམ་ཞེས་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཁས་པའི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་ཆེན་དུ་བསྒྲོགས་སྦྱང་ཞུས་པ་དང་། ཕྱིས་སུ་བསྐྱར་བཅོས་ཞུས།།

ལུང་འདྲེན་བྱེད་ས་ཁག

1) རྡུལ་སྙེད་འཇིག་རྟེན། ཤོག་གྲངས། ༦༧

2)  དུས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས། ལྷག་བསམ་རྩེགས་པ་དེབ་ཨང་༡༢ པ། ཤོག་གྲངས ༤༠ 

3)  མངོན་པ་ཀུན་བཏུས། སྡེ་དགེ་བསྟན་འགྱུར། དཔེ་བསྡུར་མ། དེབ ༦༦ ཤོག་གྲངས། ༡༦༧

4) ནང་པའི་ཚན་རིག་དང་ལྟ་གྲུབ་ཀུན་བཏུས། པོད་དང་པོ། ༢༩༠

5) སྡེ་དགེ་བསྟན་འགྱུར། དཔེ་བསྡུར་མ། དེབ ༥༨ ཤོག་གྲངས། ༥༨

6) སྡེ་དགེ་བསྟན་འགྱུར། དཔེ་བསྡུར་མ། དེབ ༥༨ ཤོག་གྲངས། ༢༦༩

7) མངོན་པ་མཛོད་རྩ་བ་གནས། ༢

8) ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་རྩ་བ། ལེའུ། ༢

9)  adhrash apps 72.101a

10) adharsh apps 72.158b

11) adharsh apps 72.158b

12) དབུ་མ་བཞི་བརྒྱ་པ། རབ་བྱེད། ༩

13) དབུ་མ་རྒྱན་རྩ་འགྲེལ།

14) མངོན་པ་མཛོད་གནས། ༣

15) ནང་པའི་ཚན་རིག་དང་ལྟ་གྲུབ་ཀུན་བཏུས། པོད་དང་པོ། 309

16) ནང་པའི་ཚན་རིག་དང་ལྟ་གྲུབ་ཀུན་བཏུས། པོད་དང་པོ། ༣༢༣

17) རྡུལ་སྙེད་འཇིག་རྟེན། ༨༢

18)  ནང་པའི་ཚན་རིག་དང་ལྟ་གྲུབ་ཀུན་བཏུས། པོད་དང་པོ། ༣༢༣

19) སྤྱོད་འཇུག ལེའུ། ༡༠

དཔྱད་གཞི་ཁག་གི་དཔེ་ཆའི་མཚན་མཐོ།

༡ མཆིམས་མཛོད།

༢ ནང་པའི་ཚན་རིག་དང་ལྟ་གྲུབ་ཀུན་བཏུས།

༣ དུས་འཁོར་གྱི་རྒྱུད།

༤ ཚད་མའི་རྣམ་བཤད་ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད།

༥ མདོ་སྡེ་ཕལ་པོ་ཆེ།

༦ ཀུན་མཁྱེན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོ།

༧ ལྕང་སྐྱའི་གྲུབ་མཐའ། 

ལུང་འདྲེན་བྱེད་ས་ཁག

1) རྡུལ་སྙེད་འཇིག་རྟེན། ཤོག་གྲངས། ༦༧

2)  དུས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས། ལྷག་བསམ་རྩེགས་པ་དེབ་ཨང་༡༢ པ། ཤོག་གྲངས ༤༠ 

3)  མངོན་པ་ཀུན་བཏུས། སྡེ་དགེ་བསྟན་འགྱུར། དཔེ་བསྡུར་མ། དེབ ༦༦ ཤོག་གྲངས། ༡༦༧

4) ནང་པའི་ཚན་རིག་དང་ལྟ་གྲུབ་ཀུན་བཏུས། པོད་དང་པོ། ༢༩༠

5) སྡེ་དགེ་བསྟན་འགྱུར། དཔེ་བསྡུར་མ། དེབ ༥༨ ཤོག་གྲངས། ༥༨

6) སྡེ་དགེ་བསྟན་འགྱུར། དཔེ་བསྡུར་མ། དེབ ༥༨ ཤོག་གྲངས། ༢༦༩

7) མངོན་པ་མཛོད་རྩ་བ་གནས། ༢

8) ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་རྩ་བ། ལེའུ། ༢

9)  adhrash apps 72.101a

10) adharsh apps 72.158b

11) adharsh apps 72.158b

12) དབུ་མ་བཞི་བརྒྱ་པ། རབ་བྱེད། ༩

13) དབུ་མ་རྒྱན་རྩ་འགྲེལ།

14) མངོན་པ་མཛོད་གནས། ༣

15) ནང་པའི་ཚན་རིག་དང་ལྟ་གྲུབ་ཀུན་བཏུས། པོད་དང་པོ། 309

16) ནང་པའི་ཚན་རིག་དང་ལྟ་གྲུབ་ཀུན་བཏུས། པོད་དང་པོ། ༣༢༣

17) རྡུལ་སྙེད་འཇིག་རྟེན། ༨༢

18)  ནང་པའི་ཚན་རིག་དང་ལྟ་གྲུབ་ཀུན་བཏུས། པོད་དང་པོ། ༣༢༣

19) སྤྱོད་འཇུག ལེའུ། ༡༠

དཔྱད་གཞི་ཁག་གི་དཔེ་ཆའི་མཚན་མཐོ།

༡ མཆིམས་མཛོད།

༢ ནང་པའི་ཚན་རིག་དང་ལྟ་གྲུབ་ཀུན་བཏུས།

༣ དུས་འཁོར་གྱི་རྒྱུད།

༤ ཚད་མའི་རྣམ་བཤད་ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད།

༥ མདོ་སྡེ་ཕལ་པོ་ཆེ།

༦ ཀུན་མཁྱེན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོ།

༧ ལྕང་སྐྱའི་གྲུབ་མཐའ། 



0

དཔྱད་མཆན་སྤེལ།

ཁྱེད་ཀྱི་གློག་ཡིག་གི་ས་གནས་དེ་ཁྱབ་སྤེལ་བྱེད་ཀི་མིན། རྟགས * ཅན་ངེས་པར་དུ་བླུགས་དགོས།